Шинэ хуучиныг нь амархаан мэдэх арга

Түүхий өндөгийг хагалалгүйгээр яаж шинэ хуучныг нь мэдэх тухай тв-гээр үзсэнээ хуваалцая. 14 хоног хүртлэх шинэ өндөг энэ зурган дээрхи шиг усанд хийхээр хэвтээгээрээ живдэг юм байна. 14-өөс дээш хоног болж хуучирсан бол усанд босоогоороо живнэ гэнэ. Харин бүүр муудаж хордлого өгөхөөр болсон бол живэхгүй, хөвөөд гараад ирдэг гэнэ ээ... Гол нь мартаад, хөвдөг бил үү живдэг бил үү гээд андууравзай!!

Токио хүрчихээд ирэв...

Өнгөрдөг амралтын өдөр найзын маань охин төрсөн өдрөө тэмдэглэж,  надад ч бас *тэмдэглүүштэй * үйл явдал болж , нутаг нэгт найзуудтайгаа зугаатай хөгжилтэй нэг үдшийг өнгөрүүлэв.  

Тэгээд л төрсөн өдөрт оролцохоор машинаар Токио гараад шидчихсэн хэрэг. Би өөрөө урьд нь хурдны замаар барьж үзээгүйг хэлэх үү зүрх хүрэлгүй хамт явсан найзаараа бариулаад жирийлгэсэн. Эрчүүд маань жаахан халаалт авсан байсан тул, буцахдаа өөрөө барих болж , нэг мэдсэн хамаг биеээ чангалчихсан, 2 гарын алга хөлрөөд л давхиад байсан...Хаагуур зам салаад, хаагуур нийлээд байгаан бүү мэд..Нөгөө найз маань амьд car navigation болж аминд орсон^0^ Хүүхдүүд л Токиогийн цамхаг гоё харагдаж байна энээ тэрээ гэцгээгээд , надад тэрийг харах сөгөө даанч байсангүй, өмнөх замаа тас ширтээстэй, анхаарал гэдгийг дээд зэргийн төвлөрүүлээстэй...Тэгсэн энэ хүзүү шилээр хөшөөд барилдчихсан аятай л болчихож(уг нь барилдаж үзээгүй л дээ,гсн)...

Сэргэлэн толгой ...

Оюутан байхад анх япон хэлний цагаан толгой зааж сургасан өвгөн багш маань нэг ийм болсон явдал ч гэхийм үү, онигоо ч гэхийм үү зүйл ярьсан нь санаанаас ер гардаггүй юм... Багшийн маань нутагт нэгэн сайрхуу эр байж гэнэ. Тэндэхийн төмөр замын өртөөнд нь Оросоос нэг галт тэрэг иржээ.Түүнд өөр нэг тэрэг залгах хэрэгтэй болж түүнийг ойлгуулаад хэлчих орос хэлтэй хүн олдоогүй юм байж. Тэгээд нөгөө орос хэлэнд гаргуун гэж сайрхдаг нөхрийг дагуулж ирж л дээ. Тэгтэл мань эр дохио зангаа оролцуулж байгаад *Это вагон это вагон здраствуйте* гээд л аваадахаж. Нөгөө орос нь ч шууд ойлгохгүй хаачихав...

Хүүхдийн нас биеийн онцлог（Үргэлжлэл-1）

4 сартай хүүхэд

Биеийн жин дунджаар: эрэгтэй-7.3кг, эмэгтэй-6.8кг Биеийн өндөр дунджаар: эрэгтэй-65.1см, эмэгтэй-63.5см Толгойгоо бүрэн даадаг болж, доош нь харуулаад хэвтүүлэхээр толгойгоо өндөр өргөж 2 тийшээ харж чаддаг болно. 180 хэмээр харж чаддаг болж харах хүрээ нь өргөжиж, 2 гараа хооронд нь сайн ноцолдуулдаг болно. Тоглоом руугаа гараа сарвайж, сайн атгаж чаддаг болно. Өдөр унтах нь багасаж, шөнө урт унтдаг болж ирнэ. Дуу гарсан зүг рүү харна.“Хаана байна? Өө энд байна аа”гэх зэргээр  саатуулж тоглоход ход ход инээж баярлана. Энэ үеэс шүлс нь ихээр гоожих үзэгдэл байдаг. Энэ нь хацрыг нь чимхэж базсанаас болдог гэсэн ташаа ойлголт байдаг, үнэндээбол шүлсний булчирхайн хөгжил, шүд ургаж эхлэхтэй холбоотой юм байна. Мөн гэнэт ихээр шүлс нь гоожиж, эмзэглэж байгаа янзтай байвал ам гэмтсэн байж болох талтай юм. Мөн ханиад амархан хүрэх нь хэт бэгнэж, бөөцийлснөөс болох тал бий тул арай даарахааргүй гэхдээ хөлс нь гарахааргүйгээр тохируулж хувцаслаарай. Хөлстэй байгаад даарах юм бол ханиад, бүр хатгаа тусах аюултайг  анхаараарай. Мөн хүйтэн учраас гэрээс гаргахгүй, тэгснээрээ хөдөлгөөн дутагдаж улмаар биеийн эсэргүүцэл суларч ханиад томуу тусах талтай тул анхаарах хэрэгтэй. Нар салхинд гаргахгүй, битүү байшинд хоривол чийгтэнэ гэж хууччуул ч бас хэлдэг шүү дээ. За тэгээд 3, 4 сартайгаас нь эхлээд хүүхдийнхээ хувцасыг ээж аав нь өөрсдийнхтэйгээ адил  зузаан нимгэнтэй байхаар зохицуулж хувцаслаарай. Томчууд 2 давхар цамц өмсөөд халууцаж байвал хүүхэд мөн адил халууцаж байна гэсэн үг, эсрэгээр даарч байвал хүүхэд бас даарч байгаа болно. Нарлаг намуухан өдөр нар салхи, цэвэр агаарт гаргах нь биеийн эсэргүүцлийг сайжруулахаас гадна, агаарт цохиулаад шөнө сайн унтах, арьс нь бөхжих зэрэг олон сайн талтай. 5 сартай хүүхэд Биеийн жин дунджаар: эрэгтэй-7.8кг, эмэгтэй-7.3кг Биеийн өндөр дунджаар: эрэгтэй-66.8см, эмэгтэй-65.3см Гадаад төрх, биеийн галбир зэрэг нь аав ээжийгээ дууриаж ирнэ.   Өөрөө эргэж, мөн ганцаараа суух, өвөр дээрээ зогсоохоор дэгж дэрвэх, гартаа барьсан зүйлээ амандаа хийж *чанарыг нь шалгах*, ганцааранг нь орхиж холдох болон болохгүй, боль гэсэн үгэнд дургуйцдэг болно. Ээжийгээ дэргэдээсээ холдвол уйлна. Энэ үеэс бор хоолонд орж эхлэх бөгөөд шингэн дутагдсанаас баас нь хатах тохиолдол байдаг. Давс,чихэргүй шингэн хар цай, 100хувийн жимсний шүүс зэргийг өгөөд үзээрэй.

6 сартай хүүхэд Биеийн жин дунджаар: эрэгтэй-8.1кг, эмэгтэй-7.6кг Биеийн өндөр дунджаар: эрэгтэй-68.3см, эмэгтэй-66.8см Нилээн мариа сууж, жигнэмэг зэргийг өөрөө бариад идэх, дэргэд нь хүнбайхгүй бол уйлагнах, өөрийнх нь санаснаар болбол хөөрч баярладаг болно. Ганцаараа сайн суудаг болж, доош нь харуулж хэвтүүлэхэд мөлхөх гэж оролдоно.  Нэг гартаа барьсан тоглоомоо нөгөө гартаа солиж барьж чаддаг болно. Мөншүд ургаж эхлэх бөгөөд энэ үеэс шүдний сойз аманд нь үмхүүлэх зэргээр шүдээ угааж сурахад бэлтгэж эхлэх хэрэгтэй, оо түрхэх хэрэггүй. Мэдээж өөрт нь бариулаад орхиж болохгүй, сойзоо гудрах аюултай.  

Хүүхдийн нас биеийн онцлог

Анх том охиноо төрүүлэхэд , хүний газар асууж мэдэх хүнгүй тулгамдах зүйл гардаг байлаа. Бага насны хүүхдийн тухай нүдэнд харагдаж, гарт баригдтал бичсэн нэгэн гарын авлагыг манай хүн бид 2 одоо ч гэсэн байнга сөхөж хараастай байдаг юм. Хэрэгтэй бас сонирхолтой, зугаатай байдаг юм. Нэг зүйлийг онцолж сануулахад, уулын мод урттай богинотой гэдэг шиг хүүхдийн бие сэтгэхүйн бойжилт нь  тухайн хүүхдийн онцлогоос шалтгаалаад харилцан адилгүй гэдгийг мартаж болохгүй. Өөрөөр хэлбэл номонд бичсэн байгаагаас бага зэрэг хоцорч байлаа ч үндсэндээ эрүүл л байвал санаа зовох хэрэггүй гэсэн үг. Бусдын хүүхэдтэй харицуулах гэдэг бол утгагүй хэрэг... 1 сартай хүүхэд　 Биеийн  жин дунджаар:   эрэгтэй-5.1кг, эмэгтэй-4.7кг Биеийн өндөр дунджаар: эрэгтэй-56.5см, эмэгтэй-55.4см Энэ үед хүүхдийн биеийн жин өдөрт 20-30 г-аар нэмэгдэнэ.Үүнээс бага байвал хоолондоо цадахгүй, сүү нь хүрэлцэхгүй байна гэсэн үг тул анхаараарай. Ойролцоогоор 3 цагийн зайтай гэдэс нь өлсөж сүү нэхнэ. Ээжийнхээ царайг бусдаас ялгаж харна.  Ээжийгээ дуугарч, саатуулахад аан,уун гэсэн авиа гаргаж хариулах, улаан өнгийн зүйл болон дуу чимээг илүү мэдрэх, алганд нь хуруугаа хүргэхэд буцааж чанга атгах, нүцгэлэхээр гар хөлөө савчиж тарвалзах зэргийг чаддаг болно. 2 сартай хүүхэд Биеийн  жин дунджаар:   эрэгтэй-7кг, эмэгтэй-5.5кг Биеийн өндөр дунджаар: эрэгтэй-59.9см, эмэгтэй-58.5см Бага багаар агаарт гаргаж эхлэх хэрэгтэй. Энэ нь арьсыг бэхжүүлж өгнө. 10-14цагийн хооронд салхилуулах нь тохиромжтой гэж үздэг. Гадуур нар салхинд явахад хүүхэд шингэнээ алддаг тул, гаднаас орж ирээд хөхөө хөхүүлэх болон шингэн зүйл уулгах хэрэгтэй. 2 сартай хүүхэд ээжийнхээ дууг ялгаж сонсоно.Толгойгоо өргөж, хөдөлж байгаа юмыг дагуулж харах, дуугардаг тоглоом зэргийг сонирхох, их чанга том дуунаас айж цочих, өөрийнхөө гар хурууг нүүрнийхээ өмнө авчирч харж, ноцолдуулж тоглодог болно. ３ сартай хүүхэд (Анх төрж байснаасаа биеийн жин нь 2 дахин нэмэгдэнэ) Биеийн  жин дунджаар:   эрэгтэй-6.8кг, эмэгтэй-6.2кг Биеийн өндөр дунджаар: эрэгтэй-62.9см, эмэгтэй-61.3см Саатуулж ярихаар хоолойгоо дуугаргаж инээх, уурлахаараа царайгаа хувиргах, толгойгоо даах, тоглоомоо өөрөө барьж чаддаг болох, тод өнгийн зүйлийг сайн ялгаж харах, дуу чимээг сайн ялгадаг болох,  хөгжим сонсговол тааламжтай царай гаргах зэргээр олон зүйл чаддаг болно. Үдэш орой, шөнийн цагаар зарим хүүхэд зүв зүгээр байснаа юу болсон нь мэдэгдэхгүй хэсэг хугацаагаар уйлж чарлах тохиолдол байдаг. Голдуу уйдах буюу тэврүүлмээр байгаа үедээ уйлдаг бололтой бөгөөдөдөр нь   салхинд гаргах зэргээр саатуулсан үед бол  зүгээр байдаг байна. Манайхан уйлахаар нь сандраад л, уйллаа,чих нь өвдөж  гээд дураараа элдэв юм дусааж эмчлэх гээд байдаг. Агаарт гаргах, ярьж тоглож саатуулах зэргээр хэсэг байдлыг нь ажиглаж байж онош тавих нь зүгээр байх. Энд өөрт тохиолдсон явдлаас хуваалцая. Манай охин нэг хэсэг шөнө учиргүй уйлдаг байсан юм. Яаж ч аргадаж саатуулсан 10-20 минут уйлж уйлж, юу ч болоогүй юм шиг тайвшираад унтаад өгдөг байсийм. Эхлээд нөгөө *гайтай чих өвдөх*гэдэг нь тархинд зурсхийж ордог юм билээ. Тэгээд нөгөө гарын авлагаа хартал 3-6сартайдаа хүүхэд шөнө шалтгаангүйгээр уйлах тохиолдол байдаг.Энэ нь шинжлэх ухаанд тайлбарлагдаагүй. Халуурах, шингэн алдах, хоол сүүндээ дургүй болох зэрэг онцгой шинж тэмдэг илрээгүй, эрүүл бол санаа зоволгүй байдлыг ажиглах хэрэгтэй гэсэн утгатай юм бичсэн байж билээ...  

Бор хоол

Номоор бол хүүхдийг голдуу  5 сартайгаас бор хоолонд оруул гэсэн байдаг. Ер нь бусад хүмүүсийн хоол руу нүд нь унаад л , хэл амаа хөдөлгөөд эхэлвэл бор хоолонд орох болсон тэмдэг гэдэг дээ. Мэдээжийн хэрэг, эхний үед хөхний сүү, хүүхдийн сүүгээ голлонгоо бор хоолоо нэмэлт болгож өгнө. Хүүхдийн нас биеийн онцлогоос шалтгаалж өгөх хоолныхоо хатуу зөөлнийг тохируулж өгөх хэрэгтэй болно.Өөрөөр хэлбэл  хүүхэд хэлээрээ болон  буйлаараа няцалж дийлэхээр зөөлөн байх уу, үгүй юу гэдгийг бодолцох хэрэгтэй гэсэн үг.  Дээрхи зурган дээр хатуу, зөөлнийх нь ерөнхий багцаа, баримжааг нь  харуулсан байгаа.                                                   

Эхний зураг  5-6 сартай эхэн үе - Өдөрт 1 удаа хооллоно.  5-6 сар буюу эхний үед гурил,талх, будаа,төмс,лууван, байцаа,өндөгний шар, вандуй, эрдэнэшиш гэх мэтийг зөөлөртөл нь чанаж ,сайтар нухаад өгнө.Эдгээрийг  тус тусад нь болон өөр хооронд нь холиж хутгаад өгөөрөй. Бас тараг(мэдээж чихэргүй),банана,гүзээлзгэнэ гэх мэт жимсийг үрэгчээр үрээд, нухаад таргандаа хутгаад өгөх буюу дангаар нь болон өөр хооронд нь холих мэтээр тохируулаарай. 5-6 сартай хүүхдийн хоолыг амтлахдаа анхаарах нэг зүйл бол давс зэрэг элдэв амтлагч хэрэглэх хэрэггүй, хүүхдийн гэдэс дотор гэдэг чинь хариугүй, эмзэгхэн юм байгаа тул эхний үед тухайн материалын өөрийнх нь амтаар байлгахад л хангалттай. Анхнаас нь давс, элсэн чихрээр амталсан зүйл өгөх юм бол түүндээ  дасах муу талтай. Томчуудын хэлээр бол *амнаас унасан* амттай байхад болно гэсэн үг. Талх зэргийг нухаж өгөхдөө элсэн чихэр хийлгүй, хүүхдийн найруулдаг сүүгээр зуурч амталж болно.

Удаахь зураг нь 7-8 сартай буюу дунд үе - Өдөрт 2 удаа хооллоно. Энэ үеээс өөх тосгүй махны шөл, маш бага хэмжээний давсаар амталж өгнө. Тослогтой зүйлд гэдэс нь эвгүйрэх магадлал ихтэй тул анхаараарай..

3дахь зураг нь 9-11 сартай үе - Өдөрт 3 удаа хооллоно. Насанд хүрсэн хүмүүсийн жирийн иддэг хоолны амтыг бодвол арай давс хужир бага талдаа амтална. Энэ үеээс татсан махтай хоол идэж чаддаг болж эхэлнэ. Болж өгвөл цайны жижиг  халбагаар 1 халбага цардуул усанд уусгаад , хоол руу нь хийж жонхуужуулаад өгвөл залгихад  нь амар болдог. Бас нэг анхаарах зүйл бол 1 нас хүртэл нь зөгийн бал өгч  болдоггүй. Өмнө нь хордлого өгсөн, тархинд нөлөөлсөн тохиолдлууд гарч байсан гэсэн.    За тэгээд бор ходоогоо божийлгоод , урагшаа^0^  

За нэг цуураадахий...

Үе үе өөрийн эрхгүй нээх их уур унтуу хүрээд байдийм. Тэгсэн энэ нь эм хүмүүн болж төрсөнтэй минь холбоотой болох гээд байна, цаана чинь! Ер нь бодоод байх нь аа, сард нэг удаа хүн тоож нохой шиншлэхээргүй юман дээр  нөгөөдөхдөө гоморхож, хэрэгтэй хэрэггүй үг чулуудчих гээд байдаг санагдчихлаа... Юу гэхээр, сар болгон ирээд төвөг удаад байдаг*этгээд*байдаг даа. Тэрийг ирэхээс 10- аад хоногийн өмнөөс бие махбодад маань гормоний өөрчлөлт ордогтой холбоотой гэнэ. Уймрах, унтууцахаас эхсүүлээд сэтгэл санааны тогтворгүй байдлыг өдөөдөг,  бас энэ үеэр биед эр гормон илүү ялгардаг  гэхийн. Нэгэн сэтгэл зүйч, гэмт хэрэг ялангуяа хүн амины хэрэг үйлдсэн эмэгтэйчүүдийн талаар судалгаа явуултал тэдгээр нь голдуу нөгөө*гайтай этгээд*-ийг ирэхийн өмнөх 10 хоногт таарсан байсан гэнэ...Жирийн хүн бол ч энэ үеэрээ жаахан уур унтуу нь нэмэгдэх төдийгөөр өнгөрдөг биз. Харин угаасаа *солиотой* биеээ барьж чаддаггүйд нь бол энэ нь дайран дээр давс гээч болдог байх нь  ээ!

26 жилийн өмнөх зураг

Зургийн цомгоо эмхэлж суутал багын зураг гарч ирээд нэгэн дурсамж бичлэг оруулмаар санагдаад... Энэ зурган дээрхи яг том гүнжтэйгээ чацуу байсан үе. Цаг хугацаа урсан өнгөрөөд өөрөө ийм охинтой болчихсон байхийн, амьдрал гэдэг их сонин юмаа... Тухайн үед өнгөт зураг гэж бараг байдаггүй байсан байх аа. Эгч маань Москва-д сурдаг байсан юм. Тэгээд  зуныхаа амралтаар нутагтаа ирчээд, найзтайгаа гудамжинд явж байгаад нэг япон хүүхэнтэй тааралдсан гээд зусланд дагуулж ирсэн хэрэг. Тухайн үед манай аав *наад япон чинь тагнуул ч юм бил үү, тэгж сүүжрээд байж болжийгоом уу!* гэж ирээд л эгчийг зэмлэж байсан санагддаг юм. Одоо тэр хүн Осакагийн  Угсаатны зүйн музейд проф. юм билээ. Юун тагнуул байхав дээ, монголын угсаатны зүй судалдаг монгол судлаач оюутан байсан хэрэг. Орос өнгөт зураг жаазанд хийхээр удалгүй цайрчихдаг байсан байхад, энэ  япон зураг энэ олон жил өнгөрөхөд  хэвээрээ . Тухайн үедээ ч орж ирсэн хүн болгонд сонин болгож яриад л, зургаа үзүүлээд л *од *болжийлоошд. Хамгийн сонин нь энэ зургийг авч өгсөн япон хүүхэнтэй 20 жилийн дараа<одоогоос 6 жилийн өмнө> тааралддаг юм байна . Амьдралдаа анх удаа тааралдсан япон хүн байсан болохоор ч тэр үү, нэр нь мартагдаагүй санаанд байсийн байна лээ. .. Намайг Осакад байхад,* Монголд хөдөөгийн  айлд homestay хийх групп хүмүүст яриа хийж өгөхгүй юу?*гэж сургуулийн оюутны төвөөс утасдаад очсон юмдаг. Тэгсэн тэнд нэг л  харсан ч юм шиг хүүхэн бас монголын тухай яриа хийгээд байхаар нь ..... нэрийг нь хартал мөн дөг өө. Харингуутаа гэр лүү гээ яриад шуудангаар зургаа явуулж  аваад, дараа нь   бариад очив оо. Тэгсэн хүүе хаая болоод удаан уулзаагүй эгч дүүс шиг тэврэлдээд л сүйд болдгийн байна. Ер нь миний амьдралдаа ганц тэврэлдсэн япон хүн байх шүү,хэхэ. Бас нэг түүх нэмээд бураадахий...Эмээ маань хуучин, шинэ үсэгт гаргуун хүн байсийм гэнэ лээ. Хуучин *Дотоод яам* гэж байхад нууцын бичээч гэдгийг хийдэг байсан гэдийм. Тэр үед хоригдол япон цэргүүд  гэж өрөвдмөөр юмнууд байдаг байсан, хичнээн дайсан ч адилхан л ээжтэй аавтай хүний үрс..гээд эх хүний хувьд сэтгэл нь өвдөөд тамхи, идэж уух юм нууцаар  өгч байсан гэнэ лээ.  Хэрвээ тэгж байгаад баригдсан бол эсэргүү болж балрах байсан байх даа. Тэгсэн бол мань мэт энэ хорвоод хүн болж, ингээд  элдэв юм бичээд сууж байхгүй ч байсийм бил үү...

Нэг иймэрхүү...

Ойрд их завгүй байна аа. Нэг мэдэхэд өглөө болоод л, хоёр мэдэхэд орой болоод л ... Бага гүнж маань бор хоолонд орсныг хэлэх үү. Монголд бол ч бантан, кааш,тараг гээд л орос хэл дуусдаг даа. Энд болохоор ном харж байгаад өндөгний шар, төмс, луувангаас эхсүүлээд монгол нэрийг нь мэдэх мэдэхгүй янзан бүрийн ногоо, будаа, загас юм юмаар хоол бэлдэх гэж зүтгэж өөртөө ажил нэмээд л. Багаас нь олон янзын амтанд дасгаж, хоолоор нь дамжуулж аль болох олон төрлийн витамин өгөх хэрэгтэй гэсэн байхаар нь их идэвхитэй байгаа минь энэ.  Өнөөдрийн меню  улаан лоольний нухаш ,чанасан будаа, тараг. Улаан лооль таалагдсангүй болтой огиод л, ярвайгаад л   идсэнгүй...их л онцгүй байсан болтой**Будаа, тарагаа бол хэл амаа долоогоод л дараагийн халбагадахыг хүлээлгүй гэдийж уйлж нэхээд л...хэхэ. Өө нээрээ өнгөрсөн амралтын өдөр Кодомоно куни<хүүхдийн орон>гэдэг том цэцэрлэгт хүрээлэнд очсийм байна. Хүүхдүүд л нар нь гарсан байх. Янзан бүрийн гулсуур л их  байлаа..Өдөржингөө яваад манай хүн бид 2 л хөл ч өвдлөө, суналаа, чиллээ гэсэн хүмүүс орой  гэрийн бараа харсан,хэхэ...

Би ч дуртай, чи ч дуртай <Зайрмаг хийх заавар>

ХЭРЭГТЭЙ ЗҮЙЛС (Хуучнаар хүнсний 20-ийн тэндэх New Tokyo дэлгүүрт хэмжих хэрэгсэл зэрэг байсан санагдаж байна, за тэгээд хаа сайгүй л байдаг биз )

ОРЦ 1.өндөгний шар - 3 өндөгнийх 2.элсэн чихэр - 100гр 3.цардуул （cornflour、starch） - 1 жижиг халбага<5гр> 4.сүү - 400гр 5.цөцгий - 200гр 6.ванилин(vanilla) - хэдэн дусал 7.brэнди (brandy) - 1 жижиг халбага

ЗААВАР Саванд өндөгний шараа хийж задартал нь хутгаад , 1 жижиг халбага сүү хийж хутгана. Дээрээс нь элсэн чихэр,цардуулаа хийж бөөгнөхөөргүйгээр сайтар хутгаж холино.Тэгээд сүүгээ 60хэм орчим хүртэл халаагаад бага багаар дээр нь хийж сайтар хутгана.               Дээрхийг шүүлтүүр шанагаар шүүж халаах савандаа хийгээд хутгангаа<тасралтгүй хутгана шүү> зөөлөн гал дээр халааж,өтгөрөөд ирэхээр нь зуухан дээрээс авч, савныхаа ёроолыг мөстэй хүйтэн усан дээр тавьж хутган, халуун бүлээн болтол нь хөргөнө.Түүн дээрээ ванилин,брендигээ хийнэ. Буцламгай халуун байхад нь хийвэл амт үнэр нь алдагдах тул анхаараарай.

        Өөр саванд цөцгийгөө хийж, доор нь мөстэй сав тавьж байгаад дээрхи бэлдмэлтэйгээ адил өтгөн болтол хутгаад 2 бэлдмэлээ хооронд нь холино. Түүнийгээ амархан хөлдөхөөр<төмөр,металл сав бол бүр сайн> саванд хийгээд хөргөгчний хөлдөөгчинд хийж 3 цаг байлгана. Гаргаж ирж сайн хутгаад ахиж хөлдөөнө. Гаргаж хутгаж хөлдөөхөө 3-4 удаа давтаад зайрмаг бэлэн болно. Амжилт хүсье.

Би ч дуртай, чи ч дуртай...

За ямар ч байсан буцаж ирээд одоо л нэг юм хуучин амьдралдаа дасаж байх шиг байна...

3 жилийн өмнө анх ном харж байгаад зайрмаг хийж байсийм. Өөрөө ингээд амархаан хийчиж болдог юм гэж бодоогүй байсных уу бөөн баяр болсиймдаг...Түүнээс хойш төрсөн өдөр гэх мэт том жижиг тэмдэглэлт үйл явдал болох тоолонд бялуу, зайрмаг гэдгийг хийгээд байдаг болсийм байна. Анх бол ч туршлага юм юм дутаад амт гэж жаахан хэцүү л юм болдог байсан. Сүүлийн үед гаднаас үнэлж авснаас өөрөө хийчихсэн нь амттай байдаг болоод байгаа гээд жаахан хамраа сөхчихий,хэхэ.

Том охинтойгоо 2-уулаа сүүтэй зайрмаг хийж, сая монголоос ирэхэд эгчийн хийж өгсөн жимсний чанамалыг(варень) дээр нь асгаад хүртсэн чинь давгүй болжээ.гсн

Блогтой манатай байлаа...

Халуунд хүүхэд өвдөж хямрахаар блог бичих хүсэл төрөх нь байтугай юм болохийн. Уг нь өдөр тутам гэрийн ажилтай зууралдаж, хүүхдээ тойрч гүйсээр өдөр өнгөрүүлдэг над шиг хүнд хааяадаа хэдэн хором нет-дээд байхад сэтгэлийн зугаа гаргаад зүгээр байдаг ... За одоогоор миний хувьд хамгийн том үйл явдал бол бага маань 5 хоноод 5 сар хүрлээ. Өнөөдөр өөрөө эргээд сурчихав. Санаа дагаад уу эргэсэндээ их додигор байх шиг санагдсан:/ Өө бас 2 настай удаах охин минь зураг *зурж* сураад, дэвтэр харандаа 2 сугавчлаад л*ээжээ хадаа,зуяг зуцан*гээд гүйгээд байгаа...Дугуй дотор нүд ам гээд 3 цэг зураад, шууд толгойноосоо 2 урт хөл...хэхэ. Харин ууган охин маань гэрийнхнээ төлөөлүүлж блогийн маань дээд буланд байгаа 5 гахайг зурж өгсийм. Яагаад заавал гахайгаар төлөөлүүлсийм байгаан!? Буруугаар ойлгуузай:/ Манайд бүдүүн хүн байхгүй шүү:)

Ингэж хэлдэг бил үү?

Уг нь *Охид ариун бол цус ариун, түшмэд шударга бол төр ариун* гэдэг гэсэн.. УБ-д явж байгаад *Охид ариун бол төр ариун* гэсэн самбар нилээдийг харсийн байна.Товчилж байгаан бол уу, ямар учиртайн бол? Түшмэд нь шударга байна гэдэг ойлголт нь устаад, охид нь хүртэл замбараагаа алдаад , төр улсаа мөхөхөд хүргээд байна гэсэн утга юм уу!?

Шатаах нь ээ...

Японы халуунаас зугтааж нутаг явсан чинь Монголд ямар халуун байсан гэж санана аа.35-36хэм хүрээд л хиншүү ханхлах нь холгүй байсан. Японд буцаад ирсэн.. бас л 35-36 хэмээс буухгүй бүүр байж суух арга алга. Чийгтэй халуун болохоороо тэгдэгийм үү, хайлуулж урсгах нь ээ..Иймэрхүү зүйлээс болов уу ,бага гүнж минь хэд хоног 39 гарч халуураад ёстой элэг зүрхийг амаар гаргах дөхлөө.Яг японы *обон* гэдэг амралтын өдрүүд нь давхцаад, үзүүлдэг эмнэлэг нь амарсныг хэлэх үү, амралтаар үздэг газар хайж давхиж үйлээ үзлээшд..Гэхдээ эмнэлэг сайтай газар дор нь л арга хэмжээ аваад урамтай юм. Монголд байхад ингэж өвдсөн бол яаана аа...Эмнэлэг энэ тэр гэсэн иймэрхүү зүйлээс болоод Монголдоо бүүр буцах маань хойшлоод байх юм..Эх хүнийхээ хувиас гэхийм үү, Монголд очихоор амьдарч байгаа газар оронтойгоо харьцуулах, бас нүдэнд өртөх зүйл их байхиймаа. Монгол хүн Монголдоо элдэв бэрхшээлгүйгээр баталгаатай хүнс хэрэглэж, найдвартай эмнэлгээр үйлчлүүлж, чанартай боловсрол эзэмшдэг болоосой гэж үнэхээр бодогдох юм...

Болохгүй юм гэж байдаггүй, чадахгүй юм л гэж байдаг...

Нутаг сайхан байна оо...Аав ээж, ах дүү, найз нөхөдтэйгээ уулзаж учирч сайхан яваад ирлээ.. Замын замбараагүй хөдөлгөөн, зуслангийн хог,эрүүл ахуйн шаардлага хангаагүй хятад хүнсний ногоо, барилгын материал, ууртай омогтой , аргалчихий , хуурчихий гэсэн хүмүүс, хаа сайгүй алтыг нь ухаж сэндийчсэн газар шороо гэх мэт нүдэнд туссан сэтгэл өвтгөсөн зүйлсийг эс тооцвол ... Энэ бүхэнд сэтгэл зүтгэл 2 л дутаад чадахгүй байгаа болохоос, засаж залъя гэвэл болохгүй бүтэхгүй зүйл ч огт биш байх ... Хувь хүмүүсийн сэтгэл зүтгэлээс гадна бас ард түмний эрх ашгийг хамгаалсан нийгмийн бодлого тун хэрэгтэй байна лээ гээд том том юм бичиж би бас энд улс төржихгээд байхийн , хэцүү юмаа.. ...Зуслангийн маань дэргэдэх булаг бөөн хогонд дарагдсан байсныг хажуугийн айлын 2 хүүхэд ,аав бид 4 баахан цэвэрлэв. Тэгсэн түүнээс санаа авсан юм уу саяхан бас өөр хэсэг хүмүүс цэвэрлээд танигдахааргүй болгосон байв. Сэтгэл байвал болдог л юм байна... Сайхан амьдрал гэдэг *сэтгэл, зүтгэл* дээр тогтдог гэдэгтэй санал нэгтэй байна уу.*Мөнгө,танил тал 2 байхад Монголд алзахгүй* гэсэн өнгө аяс алхам тутамд мэдрэгдэж, хэт амиа хичээсэн, би л болж байвал бусад нь падлийгүй гэсэн бодол нь аливаа зүйлд *сэтгэлээсээ хандах*, *үнэнч байх* гэдгээс холдуулж цөлөөд байх шиг сэтгэгдэл төрүүлээд байсан.... Боловсрол, Эрүүл мэнд 2-ийг хүртэл мөнгө олох хэрэгсэл болгох гэж улайраад, тэнд тэр сэтгэл гэдэг үгний *с* үсэг нь ч алга байх шиг байна лээ... Ингээд бодохоор улсаас зохицуулсан *сэтгэлээсээ хандсан* бодлого ч гэхийм үү, түлхээс гэхийм үү бас яах аргагүй хэрэгтэй байна аа даа...

Нутагтаа ирээд анхны сэтгэгдэл...

Ирээд нүд ирмэхийн зуур 3 хоночихлоо. Ирсэн өдөр бороо ороод *Хур бороо дагуулж ирсэн* гэж бүгд бэлэгшээвээ..Шороогоор шуураад хэн хүнгүй ус чийг хүсч байсийм гэлцэвээ..Машины цонхоор нэгд нэггүй харан явсаар гэртээ хүрэв. Борооны дараахь мөөг шиг олон шинэ барилга хаа сайгүй. Нөгөө сураг сонсогдоод байсан замын түгжрээ гуай нь ч хөндөлсөөд дүрээрээ ...:D Хүүхдийн баяр гээд гадуур дотуур янзан бүрийн шоу, арга хэмжээ болж байгаа янзтай..Ирснийхээ маргааш их дэлгүүр орохоор гарав. Ямар ч байсан явган хүн зам хөндлөн гарахын тулд *шалмаг гавшгайн шалгуур* өгдөг болсийн байна..Шалгуурыг давахгүй хүн нөгөө ертөнцөд амархааан очиж болохоор байна лээ. Тэгж ядаж явтал *бийбоо бийбоо*гэж дохио хангинуулсан хамгаалалтын машин хөдөлгөөнийг зогсоогоод нэгэн эвэртэн туурайтан нь нөгөө айхтар түгжрээг нь улам улам түгжрүүлж харагдана лээ. Дэлгүүрийн(Nomingiin) бараануудын үнэ нь ***99 төг-өөр төгссөн байх бөгөөд, 1 , 2 төгрөгийн хариултыг бол буцааж өгдөггүй юм байна, Талон дээрээ бол хариулж өгсөн мэтээр бичдэгийн байна. Хэрвээ үйлчлүүлэгч 1 төгрөг дутуу өгвөл авахгүй дээ ,Үүнийг нэг л ойлгосонгүй...Өө тийм банк орж, данс нээлгэж сая сая дойлуураа хадгалуулсийн байна:D. Залуухан цэмцгэр ажилтан хүүхнүүд, хурдан шуурхай үйлчилгээ, visa cash card гээд давгүй л болсон байна билээ.. Ямартаа ч их хотын дуу шуугианаас холдож зуслан дээр очиж хүүхдүүдээ цэвэр агаарт гаргах минь...Хааяа хот руу орж ирж шинэ сонин юмтай таарвал сэтгэгдэл бичнээ... За тэгээд маргаашнаас зуслангийнхаа зүг гэдэн годон.....

Нутгийн зүг хүлгийн жолоо...

Зиаг нутгийн зүг хүлгийн жолоо залахад 72 цаг үлдлээ...Нэг мэдсэн учиргүй өдөр хоног тоолчихсон сууж байна. Энэ удаад нилээн тайвуу айвуу яваад ирэх болохоор 3 дэгдээхэйтэй хүн чинь ачаа гэдэг түнтийсэн юм болдгийн байна. Сурч дадчихсан юм болохоороо яахав, бэлэг сэлтээ цуглуулж гадуур дотуур чамгүй таваргалаа.  Анх оюутан байхдаа ганцаараа буцаж байлаа, хуримаа хийхээр 2-уулаа явж байв. Одоо тэгсэн бүл нэмсээр 5-уулаа болчихсон байхийн. Монголынхоо үрсийг маш олон болоход хувь нэмрээ бол оруулж л явноо,гсн. Онгоцноос дэгдээхэйгээ дагуулсан нугас шиг л сунжиралдсан хүмүүс буух нь ээ. За энэ ч яахав, Аав ээж 2 минь бас л өөрчлөгдөө байх даа. Уулзалгүй удсаных уу харих тоолонд л эрс  буурал нэмж, үрчлээ нэмээд байдаг болсон байна лээ. Тэр хэмжээгээр би гэдэг хүн 'ухаажиж ' чаджийгаа юм уу даа?! Нутаг бас хэр өөрчлөгдөө болоо? Найзуудтайгаа уулзаж хуучнаа дурсаж бут авна аа  гэж 'мөрөөдөөд' газардахаас(^_^)  

Харийн нутаг...

Ээж аав, элгэн садан, найз нөхдөөсөө хол амьдрана гэдэг амаргүй юмаа.. Энэ хөөрхий гадаадад байгаан гээд ханиад томуу гуай ч тойроод гарах биш, өвдөж халуураад хэвтэхээрээ *нутагтаа байсан бол хэн нэгэн рүү утасдахад л гүйж ирээд халуун хоол шөл хийгээд өгнө дөө *гэж учиргүй бодогдоно.Өөрөөр хэлбэл эрхэлж чадна. Сэтгэл санаагаар унасан үед найз руу гаа залгаад халуун дулаан хэдэн үг сонсчихно, сэтгэл санаа гэдэг сэргээд л явчихна... Гэхдээ ойр зуур амьдардаг нутаг нэгтэй найз нөхөдтэйгээ холбоо харилцаатай , тус дэмтэй байх ч бас сайхан шүү. Дөнгөж гуч гарч байж хөгшрөөд байнаа гэх ч хаашаа юм, сүүлийн үед уртын дуу сонсоод самсаа шархирна гэдэг билүү нээх их уйлмаар ч юм шиг, нэг л их сэтгэл хөдөлдөг болчихож. Зүгээр л байгаа даа.. Буруу зөнөөд байна уу.

Тоглоно гэдэг бол хүүхдийн үндсэн ажил нь шүү дээ...

Тоглох ＋　хөдөлгөөн　＝ хүүхдийн сэтгэхүйн хөгжилд тун чухал нөлөөтөй. Ялангуяа бага насны хүүхэд тоглоомоор дамжуулан гар хуруу биеээ хөдөлгөх, ургуулан бодох гээд олон зүйл хийдэг.Гэвч орчин үед боломж нөхцөл нь багассаных уу өрөөний мухарт шигдэн, цаг нарыг мартан ганцаархнаа компьютерийн тоглоом гэх мэтээр тоглох нь нийтлэг болсон гэгдэх юм. Биднийг бага байхад ойр хавийнхаа том жижиг бацаануудтай нар салхитай найзалж , ядартлаа халтайтлаа гадаа тоглодог байсан санагдана. Тоглоомноос, тэр тусмаа агаар салхитай, мод чулуутай нөхөрлөж, эргэн тойрныхоо хүүхдүүдтэй харьцаж тоглох гэдэг бие хүн болон төлөвшихөд ч тун тустай хүмүүжил олгодог гэж боддогиймаа. *Сүүлийн үеийн хүүхдүүд их хачин болжээ* гэлцээд л байдаг, үнэндээ иймэрхүү хүчин зүйлүүд ч нөлөөлдөг юм билүү!?

Эхнэр нөхөр байна гээд *айл гэр болж тоглож* болкүээ?!

Нэг найзын блог уншаад бага зэрэг санал зөрөөд энэ тухай бичмээр санагдсан юм. Ойрдоо *эзэгтэй*-н үүргээ биелүүлж гүйсээр бичлэг хийх завгүй хэсэг удчихлаа... Эхнэр- гэдгийг хүмүүс янз янзаар бодож тодорхойлдог болтой юмаа. Энэ нь эрэгтэй эмэгтэй хүний хувьд ч нилээн ялгаатай ойлголт шиг байна. Энд бас үзэл бодлын асуудал ч уртаас урт, өндрөөс өндөр урган гарч ирэх шинжтэй. Зиаг ямартай ч энэ удаад *эхнэр* гэдгийг өөрийнхөөрөө тодорхойлох гээд үзье. Ялангуяа бага насны хүүхэдтэй хүмүүний байр сууринаас бичиж байгаам шүү... Жич*Нөхөр* -ийн тухай бичлэг оруулах хүмүүн байвал пожалуйста... За тэгээд эхнэр хүнд нийгмийн өмнө, эр нөхрийнхөө өмнө, үр хүүхдийнхээ өмнө хүлээсэн үүрэг гээд баахан юм байгаа. За яг ямар ямар үүрэг байдгийн? гэхээр хариулт нь тун тодорхой их амархан. Өрх гэрийн тогтвортой байдлыг хангахын төлөө зүтгэх, санаа тавих. Гэхдээ үүн дотор эр нөхрийн хиргүй цамц, индүүтэй өмднөөс эхсүүлээд их олон юм орно. Ингээд бичихээр хүйсийн ялгаа гаргаад хачин этгээд гэж дургүйцэх ч хүн бий байх. Эрчүүдээс дутахгүй нийгмийн тэргүүн шугаманд хүч ухаанаа уралдуулаад аяга тавагтай зууралдах завгүй яваа *carrier woman* хүүхнүүд ч их бий.Ийм хүүхнүүд цөөнх байхад л хангалттай гэж боддогийн. Хэрвээ бүх хүүхнүүд ингээд гал тогоо гэдгийг мартсан завгүй хүмүүс байхийн бол, миний хэлээд байгаа тэр эхнэр-ийн үүргийг хэн биелүүлж, барагдуулах бол... Нөгөө нөхөр ч гэр лүүгээ нээх их яарахгүй биз. Амттай халуун хоол, цэвэр цэмцгэр орчинд дургүй хэн байхав. Ер нь эрчүүдийн ходоодтой нь *ярихад* л хангалттай гэсэн үг ч байдаг. Бага насны хүүхэдтэй эмэгтэй хүн ар гэрээ ч, албан ажлаа ч аль алинийг нь амжуулахын тулд нилээн *авьяас* шаардагдана. Тэгж чаддаг хүүхнүүд бол үнэхээр бахархалтай. Би л лав чадахгүй, дуугүй л хүүхдээ гараас гартал тогоо шанага руу гаа илүү анхаарсан нь дээр гэж бодоод суугаа..Багаар бодож 2 жил, ихээр бодож 3-4 жил гал тогоотойгоо маш ойр дотно байх болжуган. (Нөхөр дангаараа тэжээх чадваргүй бол , тийм нөхцөлийг нийгэм нь хангаж  чадахгүй бол ,энэ яриа мэдээж утгагүй л дээ.)  Гэхдээ энэ хугацаанд бас өөрийгөө хөгжүүлэх ямар боломж, арга зам байна вэ гэдгийг эрэлхийлж байхаа хором ч мартаж болкүү гэжүган. Ер нь тэгээд хүн өөр өөрийнхөө чадах юмаараа л занималдаж, хаана ч хэний ч өмнө түүнийгээ хамгаалж чадаж байвал болжийноо. Бусадтай адил байх албагүйм чинь.. ...Гэр бүлийн доторхи баланс алдагдахвий л гэж... Мэдээж орчин үед эхнэр-ийн тэр олон үүргийн заримаас нөхөрт шилжүүлсэн ч болох. Гэхдээ бүх эрчүүд тогоо шанага тойроод гүйгээд байвал бас л үнэн сүр сүлдгүй ч юм шиг.(Энэ тал дээр нөхөр хэрхэн ойлгож хандах вэ гэдгээс, бас хамтдаа гэр бүлийнхээ ирээдүйн зорилго, планийг хэрхэн тодорхойлж ,ярилцаж ойлголцож чадах вэ гэдгээс их зүйл шалтгаалах байх л даа) Мань мэттэйгээ адил тулга тойроод байх биш, дэлхийн чинээ амжуулах шийдэх ажилтай үе ч байдаг байлгүй.. Та юу гэж бодож байна?