Хятад хүнс＝ хор

Хятадад үйлдвэрлэсэн хүүхдийн хуурай сүү, мөн савласан шингэн сүүнд хүний биед хор хөнөөлтэй(зөвхөн шаазан сав суулга хийхэд хэрэглэдэг бодис－melamine) бодис найруулж олон мянган хүүхдийн эрүүл мэнд, бага насны олон хүүхдийн амь насанд хүрээд байгаа тухай мэдээг сонсож дуулаагүй байгаа хүн байхгүй байх.

Миний ойлгосноор, Хятадад топ 3-т ордог сүүний 3 үйлдвэрийнх нь бүтээгдэхүүнээс ч энэ хорт бодис ихээр илэрсэн юм байна. Топ 3 үйлдвэрийн нэг нь Хөх хотод байдаг, нэг нь Бээжингийн олимпийн гол спонсорболсон гэнэ дээ.

Уг бодис нь бага насны хүүхдийн биед орвол бөөрний үйл ажиллагааг зогсоож, шээсний суваг нь чулуужиж таглараад, том хүн ч тэвчихийн аргагүй өвдөж, цусаар шээж, улмаар үхэлд хүргэдэг юм гэнэ. Уг бодисыг сүүнд холисон шалтгаан нь сүүг арвижуулж ус хийж шингэлэхээр шалгалт шинжилгээгээр тэр нь илэрдэг, харин уг бодисыг хийчвэл шинжилгээний дүн нь уураг ихтэй сайн сүү мэтээр гардаг учираас, зөвхөн ашиг хонжооны төлөө хүний амь нас, эрүүл мэндээр золиос хийсэн явдал л болсон хэрэг...%Хятадуудад ийм зүйл хийх огт хэцүү биш!!!

Хамгийн аймаар түгшүүртэй нь манай төр барьж байгаа хүмүүс энэ тал дээр хэрхэн шуурхай арга хэмжээ авч байгаа болоо? Их олон улс тэр дор нь Хятадаас гаалиар ордог хүнсний бараанд хязгаар хориг тависан байна лээ.Би Монголд байгаа биш болохоор мэдэхгүй байгаа ч...Эрүүл мэнд, эрүүл хүнсний талаар дорвитой бодлого, тогтолцоог бүрдүүлж чадахгүй арчаагүй төртэй манай улс дуулсан ч дуулаагүйм шиг чихэн дүлий, нүдэн балай байгаа бол уу л гэж төсөөлөгдөж байна!! Цаг алдалгүй дорвитой арга хэмжээ авчихсан байгаа бол хүлцэл өчье! Монголын өнөөгийн төр засагт даатгаад, найдаад суугаад байвал энэ цөөхөн монгол дуусахвий дээ. Хятад яахав, тал нь дуусахад тал нь ахиад хэдэн хар мянга үлдэнэ ш дээ. Угаасаа тэр олон хар мянган хүнийхээ ходоодыг яаж хоолтой байлгах вэ гэдэг дээр аргаа барж, нэг айл нэг хүүхэдтэй бай гэж хүртэл цинзурдаад байгаа газар!!!

Гэлээ гээд бид тэдэнтэй огт адилгүй гэдгийг мартаж болохгүй санагдахиймаа.

Хятадын том дарга нь Хятад хүн дор хаяж өдөрт 500грамм сүү ууж, дэлхийд гологдооргүй биё бялдартай болцгооё гэж уриалга гаргаад, хүмүүс ч сүүнд хошуурсан юм байх. Тэгсэн яахав дээ, тэр хар мянган хүний ходоодыг тийм амархан сүүгээр хангачихна гэж ч юу байхав!!! Тэгсэн түрүү зуны амралтаар Монгол буцахад хамгийн их ажиглагдсан зүйл бол тв-гээр Хятадгүй бол бидний амьдрал зогсоно гэсэн өнгө аястай ч гэхийм үү тийм мэдээ, нэвтрүүлэг бан цунгаараа гарч байх нь нэг л ёозгүй санагдаж байсаныг хэлэх юун . Төв шуудангийн урд талд рекламын самбар дээр ч бил үү, сайн чанарын Хятад сүү гэсэн гоё ганган реклам байсан санагдаж байна!!! Тэгж л мөнгө олох бизнес хиймээр байгаан бол ёстой чаанс юм биш үү. Тэр хошуу амаа холбож гүйгээд байгаа урд хөршдөө монгол сүү нийлүүлж мөнгө олооч!! Мал аж ахуй чинь манай үндэсний үйлдвэрлэл биз дээ! Төр засаг нь сүүлийн үеийн техник технологитой сүүний савлах үйлдвэр 5,6-г ч хамаагүй бариулчихаач!!Олон хужаад газар шороогоо сэндийчүүлсний хариуд олж байгаа ашиг орлого гэж учиргүй их юм болжийгоо биз дээ!! Ядаж дотооддоо айж сэрэмжлэх юмгүй сүүгээ хэрэглэе л дээ. Манайд одоогоор байгаа, савладаг сүү хэр зэрэг стандартын шаардлага хангадаг юм бүү мэд!! Би лав зун очихдоо авч ууж үзсэн, гоё савтайгаас цаашгүй санагдаж байсан. Арай жаахан судалгаа хийгээд, боловсронгүй сайн болгох арга зам хайж болмоор л санагдаж байна лээ.

Би гэдэг хүн Японд энэ хэдэн жил амьдарч, Монгол хүн Япон хүн 2-ын ялгаа ч гэхийм үү нэг зүйлийг асар ихээр мэдрэх юм. Тэр нь юу вэ гэхээр япон хүн нэг зүйлийг хийхийн тулд урьдчилж сайн судалж төлөвлөдөг, тэгээд хийсэн зүйлээ байнга сайжруулж, улам боловсронгуй болгох гэж мэрийж зүтгэж байдаг. Тийм болохоороо ч дэлхийд made in Japan тэнцүү чанартай сайн гэсэн имэйжтэй. Манайхан бол нэг тэгсгээд ухантаж байгаад нэг юм эхлүүлнэ, тэгээд л тэрэндээ сэтгэл нь ханаад 10 жил ч өнгөрсөн бахь байдгаараа, нөгөө хүй нэгдлийн үейин технологитойгоо зууралдсан хэвээрээ!!!Тэгээд хэлдэг шалтаг нь мөнгө хөрөнгө байвал ч чадчихна л даа ухааны юм ярина. Үнэн хэрэг дээрээ мэдлэг + сэтгэл, зүтгэл л дутдаг байхгүй юу. Тэр чанараараа бид Япончуудтай эн зэрэгцтэл ч холоо байх шиг байна.

Монголд юу болоод байна аа?!

Үймээн шуугиан дэгдээлээ гээд шууд буудаад хүний амь хөнөөчиж болдог болсон юм уу,Монголд? Нөгөө хууль журмын дагуу шийдэж, шийтгэдэг гэдэг юу болж байна? Доорхи блогт байсан бичлэг үзэв. http://blogmn.net/xvv/2008/7/14975/

'China shakes the world' by James Kynge

Энэ номыг уншсан хүмүүс байгаа байхаа. Амжаагүй байгаа бол уншаад үзээрэй. Эх нь англи хэлээр('China shakes the world' by James Kynge) гэж байгаа байх(монголоор хэлбэл 'Хятад дэлхийг бусниулж байна'гэхийн бол уу?! ). Энэ ном Монгол хэл рүү хөрвүүлэгдсэн ч байж мэднэ. Манайханд, ялангуяа нүдэн балай чихэн дүлий төр баригчид нэн түрүүнд уншуустай, бодлого юмандаа тусгууштай зүйл санагдсан...(зиа даа,тэд нар дотор уншиж боловсордог хүн байдаг ч юм уу доо!!) ...Японы зах зээлд ч бас Хятадад үйлдвэрлэсэн зүйл их. Гэхдээ сүүлийн үед' China free'гээд хятад бараанаас татгалзах хандлага эрс ихсэж байгаа.(манайхыг бодвол хамаагүй сайн хяналт шалгалт дамжиж орж ирж байгаа мөртөө шүү дээ) Хямд хятад бараа биш, үнэтэй ч гэсэн чанартай барааг сонгож эрүүл мэндээ хамгаалахгүй бол....Бүр аргаа барсан хүний үг боловч, ногоо жимс л идэхгүй бол маргааш нүд аних гээд байгаа юм байхгүй шүү дээ. (УБ-д явж байгаад дэлгүүрт нэг жимсний чанамал харсан , юу гэхээр 'Клубничный' гэсэн бичигтэй хятадад үйлдвэрлэж,Монголд нийлүүлэв гэж оросоор бичсэн шошготой байсийн байна?!)...Нөгөөтэйгүүр манайд цагаан идээний хэрэглээ харьцангуй багассан, оронд нь элдэв эм тариа хамгийн гүйлгээтэй зүйл болсон гэж байгаа..Мал аж ахуйн орон байж!!!Юу ч гэлээ дээ, нэг албан ёсны дистербютер гэдэг нь Хятадаас сүү оруулж ирж монголын зах зээлд нийлүүлдэг гэж сонссон. Энийг сонсоод уйлах багадаж, үхэх ихдэнэ гээч болсон:) Тэгээд юу гэлээ, сайн чанарын сүү гээд зардаг гэсэн байхаа.Хэзээ хятад цагаан идээний орон болж хувираав!! Яг л монгол сүүнээс илүү чанартай, сайхан байж харагдаач!!! Дотоодынхийгоо тордож, дэмжих хэрэгтэй. Үүнд асар их утга учир байгаа гэж бодогддог... Миний бага байхад Монголд элдэв хорт хавдар гэж бараг дуулддаггүй байсан санагдана.Тэгэхэд одоо бага насны хүүхэд хүртэл хавдар туссан гэж нэг бус удаа сонсох юм. Энэ лав эрүүл ахуйн шаардлага хангаагүй хорт хүнстэй бас холбоотой байхаа. Нүдэнд харагдахгүй газар, бидний хүнсэнд хор явж байгаа гээд бодохоор аймшигтай..Сүүлийн хэдэн жилд элдэв дотор өвчин болон ходоод гэдэсний өвчин, хавдар эрс нэмэгдсэн гэж статистикийн мэдээ байдгийн байна лээ.....(19хөн настай жаахан залуу ходоодны хорт хавдартай, барилга дээр ажилладаг байсан болохоор амарчлаад хятад бэлэн гоймон их иддэг байсан гэхтэй таарсан, өнөөдөр идээд маргааш нь өвчлөхгүй, шууд нөлөө нь нүдэнд харагдахгүй болохоор .....) Саяхан эндэхийн зурагтаар Хятадад ногоо, жимсээ ямар байдалтайгаар тарьдаг тухай сурвалжлага мэдээ гарч байсан. Хорхой шавьжны устгал гээд хуулиар хориотой хорт бодис баахан цацаад, бордоод....Тэрийгээ өөрсдөө бол хэрэглэдэггүй гэж байгаа...?!!! Ингээд бодохоор итгэлтэй, хүнлэг зах зээлтэй болтлоо ах дүүгээрээ, найз нөхдөөрөө дулаалгатай хүлэмж, зоорь бариад өөрөө өөрсдийгөө хангахаас өөр аргагүй мэт... Тэр талын сургалт зөвлөлгөө байж л таараа. Тэтгэвэрт гарсан аав, ээж нарт ийм ногоо жимс тарьдаг хүмүүс байдаг болсон шүү дээ,тээ. Ийм хүмүүсийг нэгтгэсэн, туршлага юмаа солилцдог газар бий болбол... Уг нь идэвхи санаачилга гэдэг нэг юм байдаг даа,тээ. (худалдаанд монгол гэсэн хаягтай хятад хүнс ихээр борлогддог сурагтай юм билээ) За, тэгээд зөвхөн ашгийг нь бодох биш, хэрэгтэй-өгөөжтэй юм хийе гэвэл Монголд хийх юм зөндөө, зөндөө... (Намайг ийм юм бичиж байгааг манай хүн харчихаад, *Чамайг хятадууд тоочиглоно доо,яана* гээд шоолоод байгаа,хэхэ^0^)

Дээрхийн гэгээн Далай ламын айлтгал

За ойрдоо бичлэг оруулалгүй нилээн хэд хоночив болтой. Эзэнгүй хаалга мөргөөд буцсан блог андуудаас хүлцэл өчье... Өчигдөр нэгэн хувь тохиолоор Далай ламын айлтгалыг очиж сонсоод ирлээ. Амьдардаг газраас маань ойрхон байсныг хэлэх үү олзуурхаад л гүйгээд очсон. Ар,Өвөр нийлээд 600 гаруй Монгол хүн цугласан гэж байх шиг байна лээ. Цагаасаа хоцорч болохгүй, бага насны хүүхэд дагуулж ирж болохгүй гэсэн байсан болохоор нь хүүхдүүдээ харуулж орхиод, бас ч үгүй нилээн цагийн запастай яваад очлоо. Тэгтэл нялх хүүхэд дагуулсан хүмүүс ч нилээд харагдаж байна.1 цагт эхлэнэ гэсэн байсан нь 2-оос болсон гээд цаг орчим хүлээгээд гар хуруу бээрэхийн алдад ашгүй дотогш орох болж, гар тээш биеийн байцаалтаа шалгуулаад орлоо. Манайхан цагаа баридаггүй гээд хашрааж байгаан болуу, тийм л бол цагаа болонгуут хаалгаа бариад л оруулахгүй байвал болох биш үү!! Манайхан л болсон хойно нөгөө л хаалган дээр бөөгнөрч хошуурдаг нь хэвээрээ. Зохион байгуулж байгаа хүмүүс нь зохицуулаад, хүүхэдтэй хүмүүсийг нэг газар цуглуулаад түрүүлж оруулах ч юм уу, орсон хойноо хүүхэд нь уйлах зэргээр бусдыг чилээхээр бол танхимаас гарахад амар хаалганд ойр суудалд суулгах ч юм уу, гаднаас орж байгаа хүмүүсийг хэлээд сайхан нэг эгнээ зогсоогоод цувруулаад оруулах ч юмуу санаа тависан бол гэх мэт сэтгэгдэл төрж байв.. Далай ламын айлтгалыг Ажаа Рэнбүүчи гэдэг Америкад дүрвэж гарсан төвд лам хүн монголоор орчуулж байсан ч зарим хэсгийг нь сайн ойлгосонгүй. Ёстой орчуулаад өгч байгаа сэтгэл нь сайхан юм даа л гэж бодсоншиг.Уг нь Далай лам бодууштай, сайхан юм ярих шиг болсон. Монголоос түвд хэл сайтай лам хүн залж ирэх боломж байгаагүйн боловуу(нэгэнт хэрэг болгоод ийм арга хэмжээ зохиож байгаа юм чинь,хийсэн шиг хийвэл сайхан), хамгийн эхний эгнээнд заларч байсан элчингийнхнээс тийм санаачилга гаргаад, элчингийн зочид буудалд байрлуулаад гэх зэргээр сэтгэл тавибал Далай ламын айлтгалыг хол ойроос зориод, цаг заваа зохицуулаад ирж сонсож байгаа тэр олон хүмүүсийн сэтгэл хангалуун байх байсан б ол уу. Их хурлын гишүүн Ламбаа гэдэг хүн бас тэргүүн эгнээнд заларсан байсан. Бодвол ард түмнийхээ тусын тулд, сайн сайхны төлөө гээд л tend явжийсийм байлгүй:) Далай лам, санал асуулт байна уу?гэхэд нь хэд хэдэн хүн санал бодлоо хэлж байсан. Тэр дотор нэгэн өвөр монгол хүн(Ар монголын иргэн болмоор байна гэж хүсэлт гаргасан өвөр монгол хүнд зөвшөөрөл олддоггүй, тэгсэн хэрнээ хэл ам мэдэхгүй хужаа нар амархаан Монгол улсын иргэн болж байгаа энэ гашуун үнэнийг та юу гэж соёрхож байна вэ? )гэж асууж байсан. Өвөр Монгол, Түвдийн түүхээс бид ч бодож эргэцүүлэх зүйл их мэт санагдсан. Дотор хүн бол дотор л байдаг гэдэг шүү дээ. Өнөө цагт хужаа нар буу шийдэм бариад ороод ирдэггүймаа гэхэд, өмсөж зүүх, эдэлж хэрэглэх , бүүр идэж уух зүйлээрээ хүртэл бид өмнөд иргэний хараат байдалтай байгаагаа анзаарч мэдэхгүй,мэдсэн ч юман чинээ бодохгүй байх шиг...Хятад юм хэрэглэхгүй гээд туйлширсан ч яагаад болохгүй гэж!? Тэртэй тэргүй манайхан чанаргүй муу юмыг нь түүж авчирч дотоодын зах зээлээ дүүргээд байгаа шүү дээ. Ард түмний өөрсдийнх нь сонголт л мэднэ, муу зүйл хэрэглээд үхвэл үх, хордвол хорд гэсэн бодлоготой төр баригчидтай хүмүүс шүү дээ бид...Өнөөгийн Монголын төрөөс энэ талаар хяналт, хязгаар тавих нь битгий хэл ямар ч зохицуулалт байдаггүйн байна гэж ойлгож байгаа. Хятадад үйлдвэрлэсэн* муу* бараанд, өөр хаана ч юм нэг улсын шошго наагаад худалдаанд гаргадаг дотор нь арилчихсан монгол хүмүүс ч их байдаг сураг байнга чих дэлсдэг. Миний амьдарч буй энэ Япон орны төрөөс нь лав тодорхой хэмжээгээр ард түмнийх ээ ходоодруу орж байгаа зүйлд бол хяналт зохицуулалт хийж байдаг юм билээ (эрүүл ахүйн шаардлага хангасан хоол хүнс гэдэг бол амь настай холбоотой асуудал гэж боддогддог) За, яг юу хэлэх гээд байгаагаа мэдэхээ байлаа. Ямар ч байсан бид өөрөө өөрсдийгөө хамгаалахгүйбол, тэгж байгаад болно биз дээ гээд яваад байвал өнгөрсөн борооны хойноос цув нөмөрч болзошгүй байна шүү !!!гэх гэсийн бол уу. Далай лам ч бас Төвдийн түүхэн дээр тулгуурлаад иймэрхүү утгатай зүйл санууллаа гэж би ойлгосон... Та бүхэн тархиа сайн цэнэглэж, боловсрол сайн эзэмших хэрэгтэй, үүх түүхээ мартаж огт болохгүй, хаана хэний дэргэд байгаа вэ гэдгээ ч сайн ухамсарлаж ухаантай байх хэрэгтэй гэсэн санааг хэлэв үү гэж мунхаг би ухаж бодсон...

ХАЛАГЛАЛ： Монгол хүн бүрт хамаатай

Саяхан Among сүлжээгээр цацагдсан имайлийг энд　хуулж тавилаа... ************************************************************************ Эх орон биднээр дутсаар... Амарзаяа.С /Виржиниа/ Дэлхий нийт Монголын аймшигт ядууралын талаар мэдэх цаг хэдүйнээ болжээ хэмээн Их Британий сэтгүүлч Дамиэн Давсон бичжээ. Миний бие өнгөрсөн 6 сарын турш Монгол дахь ядуурал болон хүний наймааны талаархи баримтат киноны зураг авахаар ажиллаж байгаа юм. Өнгөрсөн сард зурагчинтайгаа цуг Улаанбаатарчуудийн 80 хувь нь амьдардаг, хотыг тойрон орших гэр хороололоор явсан юм. Хотыг тойрсон дэнжүүд дээр байрлаж, эздийнхээ боломж бололцооноос шалтгаалж янз бурийн эд материалаар босч, Монголын ундэсний сууцаар нэрлэгдсэн энэ хороолол жижиг хоршоо мухлагтай болоод авсан нь хэр удаан оршин тогтнож байгааг илтгэх бөгөөд Бразил, Индонезийн оромж хороололыг санагдуулахаар байна. Өвөлдөө хасах 25 хэм хүрдэг энэ газар гоожуурын ус, эсвэл ус цэвэршүүлэх систем гэх юмгуй. Хэдэн зуун хун магадгуй мянга мянган хун гадаах модон жорлон болон худагийн усаа дундаа хэрэглэнэ. 2.6 сая илуу хунтэй энэ улсын нярайн эндэгдэл 13 хувь байдаг байна. Амьдралын төлөө зутгэж буй эдгээр хумуус болон энэ улсад амьдарч байгаа бусад хүмүүсийн дунд нэгэн аймшигт нууц хадаглагдаж байгаа юм байна. Улаанбаатарын эргэн тойроны энэ дэнжүүд дээр Монголын ядуучууд болон талийгаачдийг нутаглуулсан оршуулгын газар зэрэгцэн оршино. Талийгаачдийг хундэтгэж, тайван нойрсуулж байгаа юм энд алга. Улаанбаатарын эргэн тойронд орших чимээгүй хот холоос харахад юу болох нь мэдэгдэхгүй болтолоо суйтгэгджээ. Эртний эдлэл болон бэлэг дурсгалын дэлгүүрт нь талийгаачдын булшнаас тонож авсан зуйлсийг гадаадын жуулчидад зарж, тоногдсон булшнууд нь онгорхой улдэж наранд ялзарч байна. Тонуулчид болон зэрлэг амьтдад суйтгэгдсэн талийгаачдын бие эрхтэний тасархай энд тэндгүй хэвтэж, тэнгэрт нь махчин шувууд эргэлдэн нисэх юм. Суйтгэгдсэн булшны байдлаас харахад зарим нэг нь дор хаяж арваад жил онгорхой хэвтэж байгаа нь харагдана. Дийлэнх нь хэзээ нэгэн цагт хуний бие байсан гэж хэлэхийн аргагуй улдэгдэлүүд болж, урагдаж тасарсан хувцасны сэгүүд онгорхой хайрцагнуудад хэвтэнэ. Чимээгүй хотыг уйлдвэр болон эмнэлэгийн хог хаягдалын цэг болгож, оршин суугчид нь чимээгүй хотоор хоол хайн тэнүүчилж, авсных нь модыг тулээ болгон хэрэглэж байна. Бороотой зуны өдөрүүдэд борооны ус эдгээр булшны улдэгдэл, хог хаягдалтай цуг урсаж, айлуудын худгийн усанд шингэнэ. Энэ бух зуйл нүднийх нь өмнө ил байгаа ч үндэсний цаг уурын газар болон Монголд ажиллаж буй бусад олон улсын тусламжын байгууллагууд нүдэн балай чихэн дүлий сууж байх юм. Улсын их хурал буюу парламент нь эдгээр тусламжын байгууллагын ажилчдын цалингаас өндөр татвар авдаг боловч цалин өндөр болохоор ажиллах хүн мунддаггуй юм байх. Эдгээр ажилчдын цөөхөн хэд нь л Ланд Круйзер, жолоочоо орхин, тав тух, аюулгуй байдлаа үл харгалзан албан тасалгаанаасаа гарч ажилладаг гэнэ. Зарим нэг нь ирсэн зорилгоо мартан, ДОХ-ын эсрэг ажиллаж байхынхаа оронд, харин ч бүр эсэргээр тайчих клубуудээр хэсэж, биеэ үнэлэгчдээр үйлчлүүлдэг гэнэ. Азийн сангаас явуулсан судалгаагаар гудамжны хүүхэдүүдийн ихэнх нь, зарим нь бур 10 настай ч хүүхэд байх, ямар нэгэн бэлгийн замын өвчтэй гэж гарчээ. Дийлэнх биеэ үнэлэгчид нь ядуурал болон гэр бүлийн хучирхийлэлийн золиос бөгөөд тэртээ тэргүй хунд байгаа нийгэмд нь улам л нэрмээс болж байна. Эрүүл мэндийн яамны үйл ажиллагаа, эрүүл мэндийн салбарт байгаа авилгал хээл хахууль, удирдлагын буруутай үйл ажиллагааг эсэргүүцсэн ажиллагаанууд Улаанбаатарт болж байна. Монголын Улсын засгын газар саяхан ядууралтай тэмцэх $300 сая долларын тусламжыг хүлээн авчээ. 2.6-хан сая хүн амтай энэ улсын эдийн засаг нийгэмийн байдал нь яагаад дайнд нэрвэгдэсэн Африкийн улс орнуудтай адил байна вэ? Монгол улс дайнд нэрвэгдэж сүйтгэгдээгүй мөртлөө, авилгал хээл хахуулын улмаас эдийн засаг нь улам л тогтворгүй болж байна. Уран, алт, зэс болон бусад газарын баялаг нь Айванхау Майнз, Боро Гоүлд, БХП болон Рио Тинто гэх мэт уурхайн том том компаниудын шуналыг хөдөлгөж, эдгээр компаниуд мэдэгдэхүйц хэмжээний ашиг олж байгаа боловч хүн амийн 80 хувь нь үгээгүй ядуу хэвээр. Монгол Улс Нэгдсэн Үндэстэний байгууллагад элсэн орсоноос хойш даруй 50-иад жил өнгөрсөн боловч хуний эрх болон, шоронгийн хоригдолуудын эрхийг эрх баригчид нь уландаа гишгэсээр л байна. Монгол Улсын төлөө гэж санаа зовж байгаа хүн үгүй мэт. Харин ч энэ улс олз омог ихтэй эд бараа мэт байна. Үүнийг 11 настай балчир охин биеэ унэлж, талийгаачдын авсны модоор түлээ хийж байгаа үнэн бодит амьдрал гэрчилнэ

Ингэж хэлдэг бил үү?

Уг нь *Охид ариун бол цус ариун, түшмэд шударга бол төр ариун* гэдэг гэсэн.. УБ-д явж байгаад *Охид ариун бол төр ариун* гэсэн самбар нилээдийг харсийн байна.Товчилж байгаан бол уу, ямар учиртайн бол? Түшмэд нь шударга байна гэдэг ойлголт нь устаад, охид нь хүртэл замбараагаа алдаад , төр улсаа мөхөхөд хүргээд байна гэсэн утга юм уу!?

Болохгүй юм гэж байдаггүй, чадахгүй юм л гэж байдаг...

Нутаг сайхан байна оо...Аав ээж, ах дүү, найз нөхөдтэйгээ уулзаж учирч сайхан яваад ирлээ.. Замын замбараагүй хөдөлгөөн, зуслангийн хог,эрүүл ахуйн шаардлага хангаагүй хятад хүнсний ногоо, барилгын материал, ууртай омогтой , аргалчихий , хуурчихий гэсэн хүмүүс, хаа сайгүй алтыг нь ухаж сэндийчсэн газар шороо гэх мэт нүдэнд туссан сэтгэл өвтгөсөн зүйлсийг эс тооцвол ... Энэ бүхэнд сэтгэл зүтгэл 2 л дутаад чадахгүй байгаа болохоос, засаж залъя гэвэл болохгүй бүтэхгүй зүйл ч огт биш байх ... Хувь хүмүүсийн сэтгэл зүтгэлээс гадна бас ард түмний эрх ашгийг хамгаалсан нийгмийн бодлого тун хэрэгтэй байна лээ гээд том том юм бичиж би бас энд улс төржихгээд байхийн , хэцүү юмаа.. ...Зуслангийн маань дэргэдэх булаг бөөн хогонд дарагдсан байсныг хажуугийн айлын 2 хүүхэд ,аав бид 4 баахан цэвэрлэв. Тэгсэн түүнээс санаа авсан юм уу саяхан бас өөр хэсэг хүмүүс цэвэрлээд танигдахааргүй болгосон байв. Сэтгэл байвал болдог л юм байна... Сайхан амьдрал гэдэг *сэтгэл, зүтгэл* дээр тогтдог гэдэгтэй санал нэгтэй байна уу.*Мөнгө,танил тал 2 байхад Монголд алзахгүй* гэсэн өнгө аяс алхам тутамд мэдрэгдэж, хэт амиа хичээсэн, би л болж байвал бусад нь падлийгүй гэсэн бодол нь аливаа зүйлд *сэтгэлээсээ хандах*, *үнэнч байх* гэдгээс холдуулж цөлөөд байх шиг сэтгэгдэл төрүүлээд байсан.... Боловсрол, Эрүүл мэнд 2-ийг хүртэл мөнгө олох хэрэгсэл болгох гэж улайраад, тэнд тэр сэтгэл гэдэг үгний *с* үсэг нь ч алга байх шиг байна лээ... Ингээд бодохоор улсаас зохицуулсан *сэтгэлээсээ хандсан* бодлого ч гэхийм үү, түлхээс гэхийм үү бас яах аргагүй хэрэгтэй байна аа даа...

Нутагтаа ирээд анхны сэтгэгдэл...

Ирээд нүд ирмэхийн зуур 3 хоночихлоо. Ирсэн өдөр бороо ороод *Хур бороо дагуулж ирсэн* гэж бүгд бэлэгшээвээ..Шороогоор шуураад хэн хүнгүй ус чийг хүсч байсийм гэлцэвээ..Машины цонхоор нэгд нэггүй харан явсаар гэртээ хүрэв. Борооны дараахь мөөг шиг олон шинэ барилга хаа сайгүй. Нөгөө сураг сонсогдоод байсан замын түгжрээ гуай нь ч хөндөлсөөд дүрээрээ ...:D Хүүхдийн баяр гээд гадуур дотуур янзан бүрийн шоу, арга хэмжээ болж байгаа янзтай..Ирснийхээ маргааш их дэлгүүр орохоор гарав. Ямар ч байсан явган хүн зам хөндлөн гарахын тулд *шалмаг гавшгайн шалгуур* өгдөг болсийн байна..Шалгуурыг давахгүй хүн нөгөө ертөнцөд амархааан очиж болохоор байна лээ. Тэгж ядаж явтал *бийбоо бийбоо*гэж дохио хангинуулсан хамгаалалтын машин хөдөлгөөнийг зогсоогоод нэгэн эвэртэн туурайтан нь нөгөө айхтар түгжрээг нь улам улам түгжрүүлж харагдана лээ. Дэлгүүрийн(Nomingiin) бараануудын үнэ нь ***99 төг-өөр төгссөн байх бөгөөд, 1 , 2 төгрөгийн хариултыг бол буцааж өгдөггүй юм байна, Талон дээрээ бол хариулж өгсөн мэтээр бичдэгийн байна. Хэрвээ үйлчлүүлэгч 1 төгрөг дутуу өгвөл авахгүй дээ ,Үүнийг нэг л ойлгосонгүй...Өө тийм банк орж, данс нээлгэж сая сая дойлуураа хадгалуулсийн байна:D. Залуухан цэмцгэр ажилтан хүүхнүүд, хурдан шуурхай үйлчилгээ, visa cash card гээд давгүй л болсон байна билээ.. Ямартаа ч их хотын дуу шуугианаас холдож зуслан дээр очиж хүүхдүүдээ цэвэр агаарт гаргах минь...Хааяа хот руу орж ирж шинэ сонин юмтай таарвал сэтгэгдэл бичнээ... За тэгээд маргаашнаас зуслангийнхаа зүг гэдэн годон.....

Дэндүү дэндүү гэхэд энэ арай хэтэрнээ!!

Mongoliin tuhai bichdeg gadaad humuusiin blog hesej yavtal iim zurag olj uzev. Ene sedveer olon ch gadgaad humuun blogtoo bichij.Yuu gej tailbarlasan baigaa ny oilgomjtoi. Yavgan hunii zamaar yaahaaraa auto mashin davhij yavdag bainaa, ter tusmaa surguuliin umnuur garsan zam shuu!! Esvel UB-d yavgan hunii zam gej baihgui boltsniig bi medelgui hotsrogdoj yavaan boluu!? Yostoi ichih nuuree elgendee naaj, uhamsraa ulandaa gishgene gej l eniig heldeg bh daa!! Iimerhuu baidal amidraliin naad zahiin dur zurag bolood baigaa niigemd usuj humuujij baigaa huuhduud yaana aa! Yooh, hamag tsus tarhi oodoo hoorchiv uu, yaav; Iimerhuu jolooch nart goliig ny harlatal boon boon torguuli taviad ugdug boloosoi. Yer ni mongoliin unoogiin niigem ter chigeeree nugoo *uhamsar* gedgeer angaj tsangaad bgaagiin naad zahiin jishee yum bish uu. Uuniig shiideh oor yamar negen shildeg arga baina uu?!!!

Зөв хүмүүжил гэдэг үр хүүхэддээ өгөх хамгийн нандин бэлэг

Шинэ залуу аав ээжүүдэд① Японы боловсрол шинжлэх ухааны яамнаас эмхтгэж гаргасан*Гэр бүлийн хүмүүжил*гэсэн нэгэн жижигхэн гарын авлагаас ,хэрэгтэй санагдсан  сэдвээр бага насны хүүхэдтэй аав ээж нарт зориулж  бичлэг орчуулж оруулъя гэж бодлоо... Их бага модон орчуулга байж  болзошгүйд хүлцэл өчихийн хамт санаа оноог тань хүлээн авч засаж залруулж болно.. Ⅰ.Гэр бүлийн хүмүүжил гэдэг тухайн хүнийг насан туршид нь дагаж явах зүйл юм ～ Хүүхэд юуг хамгийн их хүсдэг гэж та бодож байна? ～ *танай гэр бүл ямар байгаасай гэж чи боддог вэ*гэсэн асуултад аль ч насны хүүхэд*гэр бүлийн маань бүх хүмүүс дандаа сэтгэл дүүрэн байгаасай *гэж боддог  гэж  хариулсан бна. Ийм мэдээжийн зүйлийг хүүхдүүд яагаад хариулт болгосныг томчууд бид нухацтай бодож үзэх хэрэгтэй мэт.  *Хэрэгтэй эд зүйлээр нь л хангачихвал хүүхэд аяндаа өсчихнө*гэж боддог  цаг үө бсан ч, өнөө үед бол сэтгэл дүүрэн амьдарч чадах гэр бүл зохиохын тулд бодож эргэцүүлж амьдрахгүй бол болохгүй нь. Хүүхдийнхээ төлөө, бас өөрийнхөө төлөө гэр бүлээ дахин нэг эргүүлж тойруулж*  хараад,бодоод үзээрэй.  Өөрийн зүгээс хэдэн үг нэмэхэд,хүүхдээ хүүхэд асрагчид даатгаад ч юмуу,ээж аав нь ажил ажил гээд тэвэрч, үнсэх ч завгүй гүйгээд  хүүхэдтэйгээ харьцах цаг гаргаж чадахгүй бол идэж уух, өмсөж зүүхээр дутахгүй блаа ч сэтгэлээр дутуу дулимаг нэгэн болдог гэнэ. Энэ нь гэдэс цатгалан,мөр бүтэн байна гэдэг зөвхөн сэтгэл дүүрэн, сэтгэл хангалуун байна гэсэн үг бишийг хэлээд байна... Манайхан *амьдралын эрхээр...* гэж их ярьдаг.Нялх, бага насны хүүхдээ орхиод ажил хийж мөнгө олохоор харийг зорьдог.Ид нахиалж цэцэглэж буй хөөрхөн үеийг нь дэргэд нь байж харж хандаж чадахгүй байна гэдэг харамсалтай юм шиг. Хүүхдийн тань тэр эгдүүтэй үе, бяцхан мөч ахиад давтагдахгүй эргэж олдохгүй. Энэ үгийг хүүхдээ орхиод харийг зорихоор төлөвлөж буй ээжүүдийг уншаасай гэж бодож байна...Эцэг хүн гадаах хатуу хүтүүг нугалж амьдрал залгуулдаг бол, эх хүн балчир үрийнхээ дэргэд нь байж орон гэрээ харж хандана гэдэг том үүргээ  умартахгүй байгаасай..Хүүхэд өсөх хурдан шүү дээ,  хүссэн хүсээгүй нэг л мэдэхэд үүрнээс нисэх шувуу гэдэг шиг л өврөөс чинь нисэн одно...

Turulh hel ba bilingual baih...

。。。Suuliin ued gadaadad turj usuj bgaa mongol huuhduud tsoongui baihaa... Nuhur bid 2 ohinoo 1 oi hurenguut ny tsetserlegt oruulav. Bid 2 gertee mongoloor yaridag bolovch udriin ihenh tsagiig tsetserleg deeree unguruuldegiinh yumuu ohin maany Japanaar held orov. Mongoloor asuusan zuild japanaar hariulna(sonsood bol oilgodog bololtoi). Tiimees turulh heleeree yarij chadahgui usuhvii gej bodogdoh bolov.                           Usuhoos sursan undesnii hel martaj bolshgui soyol ...gej. Ohinoo tursnoos hoish barag jil bur zun amraltaaraa mongol yavj amarch bna.Ger buleeree yalanguya zunii tsagt yavaad irehed ongotsnii zardal gedeg chamgui unetei. Mongoloos bilet avah Japanaas avah hoyort uniin  bagagui zuruuteig heleh yuun.   Gehdee jil bur  yavj ireed bdagt uchir bii. Emee,uvoo,ah,duus,naiz nuhudtei uulzaj turulh heleeree yarij,zunii delger tsagt   agaart, baigaltai haritsaj bgaad irne gedeg huuhduudiin huvid ch , tomchuudiin huvid ch zavshaantai zuil/;... boon boon energy hurimtluulah shig boldog. . Mongoloos butsahdaa gants hoyor nomiin  delguureer guij ,taviur deer uroostei nomuudiig sonjino. Bas ohiniihoo mongol helend nemertei gej tsagaan tolgoi  geh met surah bichig, huuhdiin nom,duunii nom avch butsdag blaa ( suuliin ueiin mongoliin huuhded zoriulsan zarim nom ihenhdee muu hyanadag yumuu,ug usgiin aldaa ihtei,nairuulga, utga sanaa taaruu yum bilee).     Yuutai ch, ohin maany mongoloor yarihdaa  japanaar yaridag shigee bolj,ooroor helbel udur tutmiin hariltsaa yariand bol tuurtehgui bolov.   Sayahan negen hel shinjleliin japan erdemten Ono Hiroshi-giin sudalgaanii materialaas unshsan yum.Udur tutmiin hariltsan yariandaa sain bna gedeg, “surguulid surahad hereglegdeh  hel yaria“nd sain baina gesen ug bish... gesen utgatai zuil bichsen bsan.Surguulid surahad hereglegdeh  hel yaria ny tuhain heliig surah orchin nuhtsul,surgah arga barilaas gadna nasnii ontslogoos shuud hamaaraltai gejee. Ene sudalgaand,surguulid surahad hereglegdeh  hel yarianii chadvariig buren duuren ezemshih(undsen turulh helnii tuvshind) ny 11-12 nas hurtel shiidegddeg gejee...Uunees tom bolchihvol turulh helnii tuvshind, yalanguya “surguulid surahad hereglegdeh  hel yariag buren ezemshij chadahguid hurdeg gesen baiv.Tom ohin maany udahgui 6 hurne.Baga surguuli tugsuhoos ny umnu nutag butsah yumsan..

Utaanbaatar ～Huuhdiinhee ireeduig bodohoor～

...Uulzsan,yarisan ah duu,naiz nuhud barag hun buriin amnaas*hotiin utaa yamar aimaar bolson gej bodno,ger horoolliin utaa hotiig nild ny burheed,ongots hurtel buuj chadahgui butsaad nissen *gej nileedgui sonsloo..Unoodor zuragtaar yag ene asuudaltai holbootoi negen nevtruuleg uzev... 1960-aad onoos,uildverjiltiin asar turgetstei hugjliin ulmaas Japand agaariin(baigaliin) bohirdol iheer uusch,irgediin eruul mended ayul numurch bjee.Yalanguya Kyuushuu arliin,Kitakyuusyuu hotiin agaariin bohirdol mash ih bsan yum bna.ene hot oiroltsoogoor 1 saya hun amtai. Ailiin tsonhnii huree, shilend zuzaan tortog togtoj,ugaagaad gadaa tavisan huvtsas zuzaan har tortogt daruuldag bsan tudiigui gadaa togloj bgaa huuhduud shoroond bus tortogt daruulan haltartdag bsan aj.Mun uildveriin bohirdloos bolj goliin us,dalain us mash iheer bohirdoj,zagas bolon usnii amitad ih hemjeegeer uhej bsnaas *uhliin dalai* gej hurtel nerlegdej bjee..Yalanguya agaariin bohirdloos uudej amisgaliin zamiin uvchin ilt usuj,baga nasnii bolon surguuliin nasnii huuhduud olnoorоо astma(bagtraa) tusaj bsan bna.Ene met asuudal*eej nariin hudulguun*-iig uusgesen bna.Hamtarch asuudliig heleltsej,sudalgaa yavuulan bodit barimt,too uzuulelt tsugluulj,oorsdoo bodit baidliig haruulsan barimtat kino hurtel hiij,mergejliin humuus buyu ih surguuliin bagsh,professor-iig duudan yariltsaj,zuvlulgoo avah zergeer sharguu uil ajillagaa yavuulsan bna. Ene metiin irgediin uil ajillagaa ,shaardlaguud ers ussun ny zasag zahirgaa,hotiin zahirgaag ch argagui hudulguhud shuud nuloolson yum bna.. Agaariin bohirdoliin ih uusver ny :uildveriin utaa,auto mashinii utaa gej uzdeg tul,auto mashinii bolon uildveriin utaa bohirdliin hemjeend hyazgaar,haalt tavij,todorhoi arga hemjeenuudiig avsan yum bna.Odoogoor 24tsagiin tursh agaar dahi bohirdliin hemjeeg hyanaj,shalgaj bdag mergejliin gazar ajilladag bolson yum bna..2002ond,huuhed hoich ueiihendee odoogoos 40jiliin umnuh ter tuuhiin tuhai taniltsuulj,dahin davtahdahgui bhiig urialah zorilgotoigoor*Hureelen baigaa orchin* museum baiguulagdjee. Unoogiin Kitakyushuu hot deer durdsan,olnii charmailtiin hucheer tsenher tenger,tsengeg us-aa erguulj olj avsan yum bna. Ene jishenees sanaa avch,unoodriin UB-iinhan maany oorsdiinhoo eruul mend,erh ashgiig hamgaalahiin tuld chadah zuileesee ehlej,asuudal devshuulj,asuudliig shiidverleh arga zamiig heltsej,sudalj haij,bodit barimt,too uzuulelt deer tulguurlaad...ulmaar holbogdoh,erh medel buhii gazart sanal devshuulj,hudulguh shaardlagatai baih hemeen bodno..Yamar negen ediin zasgiin ashig honjoogui l bol,tuhain asuudald anhaarlaa handuulii gej hicheedeggui ny unoogiin bodit nuhtsul bgaa ny haramsaltai ch ,alsаа bodoh yum bol,ur huuhdee eruul tsever orchind,oyunii huvid ch eruul saruul niigemd usgun humuujuuleye gej bodohgui,husehgui hun bhgui gedegt ergelzeh yumgui ...UB-d usuj tornij baigaa byatshan ursiig bodohoor asuudal hurdan sain shiidegdeesei gej zalbirah yumaa...