3/26/2008

Арын албаа залгуулсаар...

За ойрд ч хорвоо дэлхийгээр олон янзын үйл явдал өрнөж, ялангуяа Түвдэд болсон явдалд сэтгэл эмзэглэж сууна... Хувийн амьдрал маань хэвийн. 3 охинтойгоо нэг инээж, нэг уурлаж байтал  цаг хугацаа урсан өнгөрөхийг ч анзаарах сөхөөгүй  өдөр өнгөрөх юмаа. Өнгөрсөн амралтын өдөр том аниа найзтайгаа Кидзаниа(http://www.kidzania.jp/about/e_index.html) гэдэг хүүхдэд зориулсан, томчуудын ажил мэргэжлийн тухай танилцуулж, яг жинхэнэ юм шиг хүүхдүүдийг өөрсдийг нь ажиллуулж тоглуулдаг хотхон руу яваад сэтгэл нь хөөрсөн хүн харьж ирсэн. Бид хоёр бас 2 багыгаа дагуулаад Sanrio Puroland гэдэг хотхон явж хүүхдүүдээ тоглуулж яваад ирлээ. Ер нь сүүлийн үед амралтын өдөр бол голдуу гадуур таваргаад байгаан байнa аа. Нээрээ хурдан юмаа, том маань одоо 10-аад хоноод сурагч боллоо...Хичээлийн шинэ жилийн баяраас өмнө 2,3 кило хасчих санаатай мэрийгээд сууна(бас блог анд Destiny-д амлалт өгчихсөн байгаа;/) Дурсгалын зурганд *гайгүй ээж*гарчих санаатай,гсн,хохо. Өө тийм, манайхаас ойрхон нэг аятайхан цэцэрлэгт хүрээлэн олсон, дулаахан өдөр бас тийшээгээ гарчаад байгаан байна...

3/07/2008

Бүх охид хүүхнүүд эмэгтэйчүүддээ баярын мэндчилгээ дэвшүүлье^0^

Бүх охид хүүхнүүд эмэгтэйчүүддээ баярын мэндчилгээ дэвшүүлж охиныхоо зурж өгсөн уран бүтээлээр сэтгэлийн  бэлэг барихын хамт  эргэн тойрныхондоо үргэлж аз жаргал бэлэглэж, бас баяр жаргалаар бялхаж явахын ерөөл дэвшүүлье***

3/05/2008

Амьдрал хөвөрсөөр...

Ойрдоо ханиад н*санд хясагдаад блогдох боломжоор бага байсныг эс тооцвол амьдрал хэвийн...Хааяа даа, найз нөхөдтэйгээ уулзаж сэтгэл санаагаа сэргээмээр үе байх л  юм... Уг нь хүүхдүүд өдөр хоногоор өсөж бойжоод биед бол амар болох гээд л... Гадаа дулаараад ойр хавийн тоглоомын талбай хэсдэг ажил эхлээд...Хаврын элдэв синдром хөдлөөд үү,,, үе үе нээх сэтгэл хөдлөөдл,yuotube-дэж баахан монгол дуу сонсож уяраад л...хэхэ Энэ дээрхи зурган дээрхи дүүргийн *Олон нийтэд зориулсан төв(хүүхэд байхад монголд улаан булан гэж байдаг байсан, тэрэрхүү ч юм уу?! )* Над шиг хүүхэдтэй хүмүүс чөлөөтэй орж гарч үнэ төлбөргүй  хүүхдээ тоглуулчихна, дотроо хөөрхөн номын сантай, тоглож байгаад явахдаа ном зээлээд харичихна... Энэ  газар нь муж, дүүргийнхээ төсвөөс санхүүждэг юм гэсэн. Ер нь иймэрхүү утгаараа япон-д нөгөө социализм гэдэг чинь байгаад байх шиг байхийн... Тэгэхэд манай Монголд болохоор төвдөө Хилтон хотель сүндэрлүүлэх гээд байгаа хирнээ, хотын бараг дийлэнх хүн амаа цэвэр бохир усны сүлжээнд  холбож чадаагүй байдаг..... Одоо ямар болсныг  мэдэхгүй,90н хэдэн оны стастикийн  мэдээгээр лав хотын хүн амын 51% нь гэр хороололд гэсэн тоо баримт байсан санагдана... За, юутай ч өөрт ахадсан юм зөв бурүүгүй яриад байлгүй, арынхаа албыг хашсан шиг хашаад, завсар чөлөөгөөр нь  тархиа зүлгэж суутал, их бага хэмжээгээр бусдад нөлөөтэй амьдарч,    цаг нь ирэхээр  бусдад хэрэгтэй нэг болов юм  хийж чадах байх гэж итгээд л зүтгэж сууя даа,гсн:) Нээрээ миний ингэж бодоход нөлөөлсөн, саяхан уншаад нилээн сэтгэгдэл төрүүлсэн нэгэн  зүйлийг хуваалцая. ****************************************************************  *Шарил дээрхи бичээс* Залуухан, эрх чөлөөтэй, бас сэтгэж ургуулж бодох чадвар дүүрэн байсан үе Хорвоо ертөнцийг өөрчилж сайжруулах нь хүсэл мөрөөдөл минь байлаа, Нас явж ухаан суух тусмаа хорвоо ертөнц хувирахгүй гэдгийг мэдэрсэн, Тэгээд өөрийнхөө ертөнцийг харах цонхоо арай багасгаж зөвхөн өөрийнхөө улс орныг өөрчлөе гэж бодсон, Гэвч тэр ч бас огт хувирах янзгүй, Насны нар гудайгаад ирэхийн хирд ядаж өөрийнхөө гэр бүл, ойр дотныхноо өөрчл өе хэмээн эцсийн хүчээ шавхаж үзэв,  Тэгээд ч хэн ч тоож авч хэлцсэнгүй, Улмаар үхэл хаяанд ирэхэд л (амьдралдаа анх удаа байх) нэг зүйлийг анзаарч, ухаарсан, Эхлээд өөрөөсөө эхэлж өөрийгөө өөрчилж чадсан бол ,гэр бүлийнхэндээ  нөлөөлж ,улмаар тэднийг өөрчилж чадах байсан ч байж магад.. .Тэгснээрээ гэр бүл , ойр дотныхныхоо дэм тусаас хүртэж , өөрийн улс орноо өөрчилж сайжруулж чадах байсанч юм бил үү... Магадгүй,би өөрөө ч дэлхийг өөрчилж чадах байсан байж мэднэ.... **********************************************************************************

2/07/2008

Сар шинийн мэнд дэвшүүлье!

Блогт маань саатан зочилдог бүх андуудад XVII жарны хотлыг баригч шороон хулгана жилийн Сар шинийн мэнд дэвшүүлье! Ам цагаан хулгана жилдээ Ач буян нь арван зүгтээ дэлгэрч Аз хийморь дүүрэн байхыг ерөөе! САЙХАН ШИНЭЛЭЭРЭЙ ^0^

1/24/2008

Энэ нутгаар...

Өчигдөр энд анхны цас ороод.. Хэрэг болгож зураг авсан нь болсон байна. Өнөөдөр хайлаад ор мөргүй. Том охин маань зузаан болохоор нь цасан өвгөн хийнэ ээ ... гэсэн байдаггүй. Би хүртэл цас хараад баярлаж хөөрөөд л...Монголынхоо өвлийг үзэлгүй 10 гаран жил өнгөрчихсөн байхийн..Хааяа өвөл нутаг буцаж байдийм уу. Даараад  н*саа хацартаа наахын наагуур юм болох байх даа. Өвөл шинэ жилээр нутаг буцсан найзуудын ярианаас* үнэн настрентэй гоё оо...* гэхийг сонсоод багын, хуучны дурсамжууд сэргэдэг юм... ...Гэснээс, гадаах хүйтнээс айгаад, хажуугаар нь 4-үүлээрээ сунжиралдахаас төвөгшөөгөөд гэртээ суугаад байсан чинь хуурай идэх юм дуусдагийн байна. Сурсан дассан юм хэдэн улаан боорцог хийлээ. Царай муутай болохоос биш амт гайгүй :)

1/15/2008

Шинэ газар төвхнөх гээд л...

     
Бүгдэд шинэ ондоо аз жаргал, амжилт бүтээлээр дүүрэн байхын ерөөл дэвшүүлээд шинэ оны анхны бичлэгээ оруулая^-^ Сүүлийн бичлэгээс хойш зөндөө уджээ... Нэг хэсэг ч зав гэдэг юмаар маруухан байлаа. За байз манайхаар чинь шинэ сонин юм юутай билээ,хө. Юутай ч нүүдэл суудал жигдэрч, төвхнөсөн шүү.  Том гүнж энэ  хавар шинэ сурагч болно гээд өдөр хоног тоолж эхэлсэн,  7 хоноод сурагч ширээ сандал нь ирнэ гээд догдолсон хүн л байна^^Эгч маань ирж туслаж  байгаад хугацаа нь болоод буцчихсаныг хэлэх үү , өдөрт 3  гүнжтэйгээ хөөрхөн л дажин болчих юм. Юм юмаа амжуулах гэж тэмцэлдсээр нэг өдөр гэдэг ёстой нөгөө харвасан сум шиг жирэлзээд өнгөрнө шүү дээ. Хагас бүтэнд бол 5-уулаа гандан буурахгүй ээ, галуун цуваа шиг машиндаа үсэрч суугаад , шинэ газартайгаа танилцах, судлах бяцхан аялалд мордоно... Дунд гүнж маань хэл яриа гэж гүйцэгдэхээ байгаад , нэг өдөр аавдаа жаахан зэмлүүлчээд*миний зүрх түг түг хийчихлээ * гэж бөөн инээдэм ... Бага гүнж маань 9 сар хүрч, тагнуулч шиг элгээрээ мөлхдөгийг төгсөж, юм түшээд зогсох гээд байгаа. Ойрноос *бай,бай*, *мээм*,*папа* гэсэн хэдэн үг хэлээд ...үртэй хүний жаргал, амьдрал сайхаaн гэдгийг мэдрүүлээд л...гэж бяцхан уянгын халил...^^ Манай хүн яахав, нөгөө л  ажилч зөгий шиг үүрийн таван жингээр гарч , үдшийн бүрийнээр харьж ирдэгээрээ, Би гэдэг хүн 3 гүнжтэйгээ арын албандаа зүтгээд л...амьдрал үргэлжилсээр...гэжүгаа. Ps:Сүүлийн үед ажил хиймээр бодогдоод ... Зиа даа, томыгоо 1-р анги төгстөл арын албаа л хаших биз дээ^0^  

12/12/2007

Шинэ жил айсуй..

Хүүхэд байхад сүлд модоо гаргаж чимэхийг тэсэн ядан хүлээдэг байж дээ. Нүүхийн хооронд яршиг гээд төвөгшөөж байтал, гүнж нартаа дийлдээд ...Уг нь шинэ жил гэхээр цас байдагсан. Манай энд ч барагтай л цас орохгүй. Орохоороо их нойтон хүнд цас байдийн...Кинонд гардаг шиг цасан дундуур гүйхиймсэн.Үнэн романтик уу? ^^(мөн хийх юмаа олж ядaв аа,гж^0^)...

12/06/2007

'China shakes the world' by James Kynge

Энэ номыг уншсан хүмүүс байгаа байхаа. Амжаагүй байгаа бол уншаад үзээрэй. Эх нь англи хэлээр('China shakes the world' by James Kynge) гэж байгаа байх(монголоор хэлбэл 'Хятад дэлхийг бусниулж байна'гэхийн бол уу?! ). Энэ ном Монгол хэл рүү хөрвүүлэгдсэн ч байж мэднэ. Манайханд, ялангуяа нүдэн балай чихэн дүлий төр баригчид нэн түрүүнд уншуустай, бодлого юмандаа тусгууштай зүйл санагдсан...(зиа даа,тэд нар дотор уншиж боловсордог хүн байдаг ч юм уу доо!!) ...Японы зах зээлд ч бас Хятадад үйлдвэрлэсэн зүйл их. Гэхдээ сүүлийн үед' China free'гээд хятад бараанаас татгалзах хандлага эрс ихсэж байгаа.(манайхыг бодвол хамаагүй сайн хяналт шалгалт дамжиж орж ирж байгаа мөртөө шүү дээ) Хямд хятад бараа биш, үнэтэй ч гэсэн чанартай барааг сонгож эрүүл мэндээ хамгаалахгүй бол....Бүр аргаа барсан хүний үг боловч, ногоо жимс л идэхгүй бол маргааш нүд аних гээд байгаа юм байхгүй шүү дээ. (УБ-д явж байгаад дэлгүүрт нэг жимсний чанамал харсан , юу гэхээр 'Клубничный' гэсэн бичигтэй хятадад үйлдвэрлэж,Монголд нийлүүлэв гэж оросоор бичсэн шошготой байсийн байна?!)...Нөгөөтэйгүүр манайд цагаан идээний хэрэглээ харьцангуй багассан, оронд нь элдэв эм тариа хамгийн гүйлгээтэй зүйл болсон гэж байгаа..Мал аж ахуйн орон байж!!!Юу ч гэлээ дээ, нэг албан ёсны дистербютер гэдэг нь Хятадаас сүү оруулж ирж монголын зах зээлд нийлүүлдэг гэж сонссон. Энийг сонсоод уйлах багадаж, үхэх ихдэнэ гээч болсон:) Тэгээд юу гэлээ, сайн чанарын сүү гээд зардаг гэсэн байхаа.Хэзээ хятад цагаан идээний орон болж хувираав!! Яг л монгол сүүнээс илүү чанартай, сайхан байж харагдаач!!! Дотоодынхийгоо тордож, дэмжих хэрэгтэй. Үүнд асар их утга учир байгаа гэж бодогддог... Миний бага байхад Монголд элдэв хорт хавдар гэж бараг дуулддаггүй байсан санагдана.Тэгэхэд одоо бага насны хүүхэд хүртэл хавдар туссан гэж нэг бус удаа сонсох юм. Энэ лав эрүүл ахуйн шаардлага хангаагүй хорт хүнстэй бас холбоотой байхаа. Нүдэнд харагдахгүй газар, бидний хүнсэнд хор явж байгаа гээд бодохоор аймшигтай..Сүүлийн хэдэн жилд элдэв дотор өвчин болон ходоод гэдэсний өвчин, хавдар эрс нэмэгдсэн гэж статистикийн мэдээ байдгийн байна лээ.....(19хөн настай жаахан залуу ходоодны хорт хавдартай, барилга дээр ажилладаг байсан болохоор амарчлаад хятад бэлэн гоймон их иддэг байсан гэхтэй таарсан, өнөөдөр идээд маргааш нь өвчлөхгүй, шууд нөлөө нь нүдэнд харагдахгүй болохоор .....) Саяхан эндэхийн зурагтаар Хятадад ногоо, жимсээ ямар байдалтайгаар тарьдаг тухай сурвалжлага мэдээ гарч байсан. Хорхой шавьжны устгал гээд хуулиар хориотой хорт бодис баахан цацаад, бордоод....Тэрийгээ өөрсдөө бол хэрэглэдэггүй гэж байгаа...?!!! Ингээд бодохоор итгэлтэй, хүнлэг зах зээлтэй болтлоо ах дүүгээрээ, найз нөхдөөрөө дулаалгатай хүлэмж, зоорь бариад өөрөө өөрсдийгөө хангахаас өөр аргагүй мэт... Тэр талын сургалт зөвлөлгөө байж л таараа. Тэтгэвэрт гарсан аав, ээж нарт ийм ногоо жимс тарьдаг хүмүүс байдаг болсон шүү дээ,тээ. Ийм хүмүүсийг нэгтгэсэн, туршлага юмаа солилцдог газар бий болбол... Уг нь идэвхи санаачилга гэдэг нэг юм байдаг даа,тээ. (худалдаанд монгол гэсэн хаягтай хятад хүнс ихээр борлогддог сурагтай юм билээ) За, тэгээд зөвхөн ашгийг нь бодох биш, хэрэгтэй-өгөөжтэй юм хийе гэвэл Монголд хийх юм зөндөө, зөндөө... (Намайг ийм юм бичиж байгааг манай хүн харчихаад, *Чамайг хятадууд тоочиглоно доо,яана* гээд шоолоод байгаа,хэхэ^0^)

11/27/2007

Цаг хугацаа урссаар...

Удахгүй шинэ жил болох нь ээ. Саяхан эгч нөхөр хүүхдүүдээ орхиод  найз хүүхнүүдтэйгээ зочид буудлын 70давхарт лаанчдаж, бас Караокэдэж баахан өөрийгөө баясгаж яваад ирсэн. Дандаа ингэж програмдах биш жилдээ нэгүү үгүй юү л  юм чинь ...гэжийвэл.Ёстой булуугаа халтал бурна гэдгийг үзүүлэх шиг болсон,хэхэ. Өө тийм, манайх гэдэг айл шинэ оноос өмнө  өөр тийшээ нүүх болсон тул, шинэ газраа очиж нет холбуултлаа блогтоо бичлэг оруулж чадахгүй болох шинжтэй..Шинэ он гарахаас өмнө  неттэй болж амжих нь уу, үгүй юу^0^

11/21/2007

Дээрхийн гэгээн Далай ламын айлтгал

За ойрдоо бичлэг оруулалгүй нилээн хэд хоночив болтой. Эзэнгүй хаалга мөргөөд буцсан блог андуудаас хүлцэл өчье... Өчигдөр нэгэн хувь тохиолоор Далай ламын айлтгалыг очиж сонсоод ирлээ. Амьдардаг газраас маань ойрхон байсныг хэлэх үү олзуурхаад л гүйгээд очсон. Ар,Өвөр нийлээд 600 гаруй Монгол хүн цугласан гэж байх шиг байна лээ. Цагаасаа хоцорч болохгүй, бага насны хүүхэд дагуулж ирж болохгүй гэсэн байсан болохоор нь хүүхдүүдээ харуулж орхиод, бас ч үгүй нилээн цагийн запастай яваад очлоо. Тэгтэл нялх хүүхэд дагуулсан хүмүүс ч нилээд харагдаж байна.1 цагт эхлэнэ гэсэн байсан нь 2-оос болсон гээд цаг орчим хүлээгээд гар хуруу бээрэхийн алдад ашгүй дотогш орох болж, гар тээш биеийн байцаалтаа шалгуулаад орлоо. Манайхан цагаа баридаггүй гээд хашрааж байгаан болуу, тийм л бол цагаа болонгуут хаалгаа бариад л оруулахгүй байвал болох биш үү!! Манайхан л болсон хойно нөгөө л хаалган дээр бөөгнөрч хошуурдаг нь хэвээрээ. Зохион байгуулж байгаа хүмүүс нь зохицуулаад, хүүхэдтэй хүмүүсийг нэг газар цуглуулаад түрүүлж оруулах ч юм уу, орсон хойноо хүүхэд нь уйлах зэргээр бусдыг чилээхээр бол танхимаас гарахад амар хаалганд ойр суудалд суулгах ч юм уу, гаднаас орж байгаа хүмүүсийг хэлээд сайхан нэг эгнээ зогсоогоод цувруулаад оруулах ч юмуу санаа тависан бол гэх мэт сэтгэгдэл төрж байв.. Далай ламын айлтгалыг Ажаа Рэнбүүчи гэдэг Америкад дүрвэж гарсан төвд лам хүн монголоор орчуулж байсан ч зарим хэсгийг нь сайн ойлгосонгүй. Ёстой орчуулаад өгч байгаа сэтгэл нь сайхан юм даа л гэж бодсоншиг.Уг нь Далай лам бодууштай, сайхан юм ярих шиг болсон. Монголоос түвд хэл сайтай лам хүн залж ирэх боломж байгаагүйн боловуу(нэгэнт хэрэг болгоод ийм арга хэмжээ зохиож байгаа юм чинь,хийсэн шиг хийвэл сайхан), хамгийн эхний эгнээнд заларч байсан элчингийнхнээс тийм санаачилга гаргаад, элчингийн зочид буудалд байрлуулаад гэх зэргээр сэтгэл тавибал Далай ламын айлтгалыг хол ойроос зориод, цаг заваа зохицуулаад ирж сонсож байгаа тэр олон хүмүүсийн сэтгэл хангалуун байх байсан б ол уу. Их хурлын гишүүн Ламбаа гэдэг хүн бас тэргүүн эгнээнд заларсан байсан. Бодвол ард түмнийхээ тусын тулд, сайн сайхны төлөө гээд л tend явжийсийм байлгүй:) Далай лам, санал асуулт байна уу?гэхэд нь хэд хэдэн хүн санал бодлоо хэлж байсан. Тэр дотор нэгэн өвөр монгол хүн(Ар монголын иргэн болмоор байна гэж хүсэлт гаргасан өвөр монгол хүнд зөвшөөрөл олддоггүй, тэгсэн хэрнээ хэл ам мэдэхгүй хужаа нар амархаан Монгол улсын иргэн болж байгаа энэ гашуун үнэнийг та юу гэж соёрхож байна вэ? )гэж асууж байсан. Өвөр Монгол, Түвдийн түүхээс бид ч бодож эргэцүүлэх зүйл их мэт санагдсан. Дотор хүн бол дотор л байдаг гэдэг шүү дээ. Өнөө цагт хужаа нар буу шийдэм бариад ороод ирдэггүймаа гэхэд, өмсөж зүүх, эдэлж хэрэглэх , бүүр идэж уух зүйлээрээ хүртэл бид өмнөд иргэний хараат байдалтай байгаагаа анзаарч мэдэхгүй,мэдсэн ч юман чинээ бодохгүй байх шиг...Хятад юм хэрэглэхгүй гээд туйлширсан ч яагаад болохгүй гэж!? Тэртэй тэргүй манайхан чанаргүй муу юмыг нь түүж авчирч дотоодын зах зээлээ дүүргээд байгаа шүү дээ. Ард түмний өөрсдийнх нь сонголт л мэднэ, муу зүйл хэрэглээд үхвэл үх, хордвол хорд гэсэн бодлоготой төр баригчидтай хүмүүс шүү дээ бид...Өнөөгийн Монголын төрөөс энэ талаар хяналт, хязгаар тавих нь битгий хэл ямар ч зохицуулалт байдаггүйн байна гэж ойлгож байгаа. Хятадад үйлдвэрлэсэн* муу* бараанд, өөр хаана ч юм нэг улсын шошго наагаад худалдаанд гаргадаг дотор нь арилчихсан монгол хүмүүс ч их байдаг сураг байнга чих дэлсдэг. Миний амьдарч буй энэ Япон орны төрөөс нь лав тодорхой хэмжээгээр ард түмнийх ээ ходоодруу орж байгаа зүйлд бол хяналт зохицуулалт хийж байдаг юм билээ (эрүүл ахүйн шаардлага хангасан хоол хүнс гэдэг бол амь настай холбоотой асуудал гэж боддогддог) За, яг юу хэлэх гээд байгаагаа мэдэхээ байлаа. Ямар ч байсан бид өөрөө өөрсдийгөө хамгаалахгүйбол, тэгж байгаад болно биз дээ гээд яваад байвал өнгөрсөн борооны хойноос цув нөмөрч болзошгүй байна шүү !!!гэх гэсийн бол уу. Далай лам ч бас Төвдийн түүхэн дээр тулгуурлаад иймэрхүү утгатай зүйл санууллаа гэж би ойлгосон... Та бүхэн тархиа сайн цэнэглэж, боловсрол сайн эзэмших хэрэгтэй, үүх түүхээ мартаж огт болохгүй, хаана хэний дэргэд байгаа вэ гэдгээ ч сайн ухамсарлаж ухаантай байх хэрэгтэй гэсэн санааг хэлэв үү гэж мунхаг би ухаж бодсон...

11/08/2007

Хүүхэлдэйн театр

Ийм гарчиг өгөхөөр театрт очиж үзсийм байна гэж бодож магадгүй. Манай ойрхон  хашаан дотроо Японы уламлалт байшинтай(бүр хуучны сууц болохоор нэг ёсны музей маягаар ашигладаг болтой юм) нэг жижигхэн цэцэрлэгт хүрээлэн байдаг юм.  Тэнд хааяадаа бага насны хүүхдүүдэд зориулсан үнэгүй арга хэмжээнүүд зохиогддог  . Өнөөдөр бас хүүхэлдэйн тоглолт болоод...  60 орчим насны нэгэн хөнгөн шингэн сайхан зантай байрын  эмэгтэй ганцаараа тоглолт хийж байсан. Японд ер нь иймэрхүү сайн дурын настайчууд их  байдгийн байна лээ. Өөрсдөө ч уйдахгүй, хүүхэд ч баярлуулаад гоё юм билээ. Би ч гэсэн тэтгэвэрт гарахаараа эмээ болохиймсан гэж бодож суулаа,хэхэ...

11/02/2007

ХАЛАГЛАЛ: Монгол хүн бүрт хамаатай

Саяхан Among сүлжээгээр цацагдсан имайлийг энд хуулж тавилаа... ************************************************************************ Эх орон биднээр дутсаар... Амарзаяа.С /Виржиниа/ Дэлхий нийт Монголын аймшигт ядууралын талаар мэдэх цаг хэдүйнээ болжээ хэмээн Их Британий сэтгүүлч Дамиэн Давсон бичжээ. Миний бие өнгөрсөн 6 сарын турш Монгол дахь ядуурал болон хүний наймааны талаархи баримтат киноны зураг авахаар ажиллаж байгаа юм. Өнгөрсөн сард зурагчинтайгаа цуг Улаанбаатарчуудийн 80 хувь нь амьдардаг, хотыг тойрон орших гэр хороололоор явсан юм. Хотыг тойрсон дэнжүүд дээр байрлаж, эздийнхээ боломж бололцооноос шалтгаалж янз бурийн эд материалаар босч, Монголын ундэсний сууцаар нэрлэгдсэн энэ хороолол жижиг хоршоо мухлагтай болоод авсан нь хэр удаан оршин тогтнож байгааг илтгэх бөгөөд Бразил, Индонезийн оромж хороололыг санагдуулахаар байна. Өвөлдөө хасах 25 хэм хүрдэг энэ газар гоожуурын ус, эсвэл ус цэвэршүүлэх систем гэх юмгуй. Хэдэн зуун хун магадгуй мянга мянган хун гадаах модон жорлон болон худагийн усаа дундаа хэрэглэнэ. 2.6 сая илуу хунтэй энэ улсын нярайн эндэгдэл 13 хувь байдаг байна. Амьдралын төлөө зутгэж буй эдгээр хумуус болон энэ улсад амьдарч байгаа бусад хүмүүсийн дунд нэгэн аймшигт нууц хадаглагдаж байгаа юм байна. Улаанбаатарын эргэн тойроны энэ дэнжүүд дээр Монголын ядуучууд болон талийгаачдийг нутаглуулсан оршуулгын газар зэрэгцэн оршино. Талийгаачдийг хундэтгэж, тайван нойрсуулж байгаа юм энд алга. Улаанбаатарын эргэн тойронд орших чимээгүй хот холоос харахад юу болох нь мэдэгдэхгүй болтолоо суйтгэгджээ. Эртний эдлэл болон бэлэг дурсгалын дэлгүүрт нь талийгаачдын булшнаас тонож авсан зуйлсийг гадаадын жуулчидад зарж, тоногдсон булшнууд нь онгорхой улдэж наранд ялзарч байна. Тонуулчид болон зэрлэг амьтдад суйтгэгдсэн талийгаачдын бие эрхтэний тасархай энд тэндгүй хэвтэж, тэнгэрт нь махчин шувууд эргэлдэн нисэх юм. Суйтгэгдсэн булшны байдлаас харахад зарим нэг нь дор хаяж арваад жил онгорхой хэвтэж байгаа нь харагдана. Дийлэнх нь хэзээ нэгэн цагт хуний бие байсан гэж хэлэхийн аргагуй улдэгдэлүүд болж, урагдаж тасарсан хувцасны сэгүүд онгорхой хайрцагнуудад хэвтэнэ. Чимээгүй хотыг уйлдвэр болон эмнэлэгийн хог хаягдалын цэг болгож, оршин суугчид нь чимээгүй хотоор хоол хайн тэнүүчилж, авсных нь модыг тулээ болгон хэрэглэж байна. Бороотой зуны өдөрүүдэд борооны ус эдгээр булшны улдэгдэл, хог хаягдалтай цуг урсаж, айлуудын худгийн усанд шингэнэ. Энэ бух зуйл нүднийх нь өмнө ил байгаа ч үндэсний цаг уурын газар болон Монголд ажиллаж буй бусад олон улсын тусламжын байгууллагууд нүдэн балай чихэн дүлий сууж байх юм. Улсын их хурал буюу парламент нь эдгээр тусламжын байгууллагын ажилчдын цалингаас өндөр татвар авдаг боловч цалин өндөр болохоор ажиллах хүн мунддаггуй юм байх. Эдгээр ажилчдын цөөхөн хэд нь л Ланд Круйзер, жолоочоо орхин, тав тух, аюулгуй байдлаа үл харгалзан албан тасалгаанаасаа гарч ажилладаг гэнэ. Зарим нэг нь ирсэн зорилгоо мартан, ДОХ-ын эсрэг ажиллаж байхынхаа оронд, харин ч бүр эсэргээр тайчих клубуудээр хэсэж, биеэ үнэлэгчдээр үйлчлүүлдэг гэнэ. Азийн сангаас явуулсан судалгаагаар гудамжны хүүхэдүүдийн ихэнх нь, зарим нь бур 10 настай ч хүүхэд байх, ямар нэгэн бэлгийн замын өвчтэй гэж гарчээ. Дийлэнх биеэ үнэлэгчид нь ядуурал болон гэр бүлийн хучирхийлэлийн золиос бөгөөд тэртээ тэргүй хунд байгаа нийгэмд нь улам л нэрмээс болж байна. Эрүүл мэндийн яамны үйл ажиллагаа, эрүүл мэндийн салбарт байгаа авилгал хээл хахууль, удирдлагын буруутай үйл ажиллагааг эсэргүүцсэн ажиллагаанууд Улаанбаатарт болж байна. Монголын Улсын засгын газар саяхан ядууралтай тэмцэх $300 сая долларын тусламжыг хүлээн авчээ. 2.6-хан сая хүн амтай энэ улсын эдийн засаг нийгэмийн байдал нь яагаад дайнд нэрвэгдэсэн Африкийн улс орнуудтай адил байна вэ? Монгол улс дайнд нэрвэгдэж сүйтгэгдээгүй мөртлөө, авилгал хээл хахуулын улмаас эдийн засаг нь улам л тогтворгүй болж байна. Уран, алт, зэс болон бусад газарын баялаг нь Айванхау Майнз, Боро Гоүлд, БХП болон Рио Тинто гэх мэт уурхайн том том компаниудын шуналыг хөдөлгөж, эдгээр компаниуд мэдэгдэхүйц хэмжээний ашиг олж байгаа боловч хүн амийн 80 хувь нь үгээгүй ядуу хэвээр. Монгол Улс Нэгдсэн Үндэстэний байгууллагад элсэн орсоноос хойш даруй 50-иад жил өнгөрсөн боловч хуний эрх болон, шоронгийн хоригдолуудын эрхийг эрх баригчид нь уландаа гишгэсээр л байна. Монгол Улсын төлөө гэж санаа зовж байгаа хүн үгүй мэт. Харин ч энэ улс олз омог ихтэй эд бараа мэт байна. Үүнийг 11 настай балчир охин биеэ унэлж, талийгаачдын авсны модоор түлээ хийж байгаа үнэн бодит амьдрал гэрчилнэ

Баярлалаа...

Том охин маань'Ээж энийг харж болохгүй шүү' гээд л нэг юм уйгагүй хийгээд байсан чинь ийм зураг зурсан байв. Би гэдэг хүн баярлаад 'Энэ дэлхий дээрхи хамгийн гоё зураг болсон байна даа' гэсэн чинь 'Хошгируулаад байгаам уу' гэдгийн... Охидоороо туслалцуулж байгаад бялуугаа хийчихсэн:) Дундах маань бол хамгийн идэвхитэй, бөөн гурилан дунд нүд шүднь л гялалзаад байсан... ps: Arslang undug ny hagaraad udahgui degdeehei bolchihvii geed sandarch bichleg oruullaa shuu^^

10/25/2007

Шинэ хуучиныг нь амархаан мэдэх арга

Түүхий өндөгийг хагалалгүйгээр яаж шинэ хуучныг нь мэдэх тухай тв-гээр үзсэнээ хуваалцая. 14 хоног хүртлэх шинэ өндөг энэ зурган дээрхи шиг усанд хийхээр хэвтээгээрээ живдэг юм байна. 14-өөс дээш хоног болж хуучирсан бол усанд босоогоороо живнэ гэнэ. Харин бүүр муудаж хордлого өгөхөөр болсон бол живэхгүй, хөвөөд гараад ирдэг гэнэ ээ... Гол нь мартаад, хөвдөг бил үү живдэг бил үү гээд андууравзай!!

10/23/2007

Токио хүрчихээд ирэв...

Өнгөрдөг амралтын өдөр найзын маань охин төрсөн өдрөө тэмдэглэж,  надад ч бас *тэмдэглүүштэй * үйл явдал болж , нутаг нэгт найзуудтайгаа зугаатай хөгжилтэй нэг үдшийг өнгөрүүлэв.  
Тэгээд л төрсөн өдөрт оролцохоор машинаар Токио гараад шидчихсэн хэрэг. Би өөрөө урьд нь хурдны замаар барьж үзээгүйг хэлэх үү зүрх хүрэлгүй хамт явсан найзаараа бариулаад жирийлгэсэн. Эрчүүд маань жаахан халаалт авсан байсан тул, буцахдаа өөрөө барих болж , нэг мэдсэн хамаг биеээ чангалчихсан, 2 гарын алга хөлрөөд л давхиад байсан...Хаагуур зам салаад, хаагуур нийлээд байгаан бүү мэд..Нөгөө найз маань амьд car navigation болж аминд орсон^0^ Хүүхдүүд л Токиогийн цамхаг гоё харагдаж байна энээ тэрээ гэцгээгээд , надад тэрийг харах сөгөө даанч байсангүй, өмнөх замаа тас ширтээстэй, анхаарал гэдгийг дээд зэргийн төвлөрүүлээстэй...Тэгсэн энэ хүзүү шилээр хөшөөд барилдчихсан аятай л болчихож(уг нь барилдаж үзээгүй л дээ,гсн)...

10/16/2007

Сэргэлэн толгой ...

Оюутан байхад анх япон хэлний цагаан толгой зааж сургасан өвгөн багш маань нэг ийм болсон явдал ч гэхийм үү, онигоо ч гэхийм үү зүйл ярьсан нь санаанаас ер гардаггүй юм... Багшийн маань нутагт нэгэн сайрхуу эр байж гэнэ. Тэндэхийн төмөр замын өртөөнд нь Оросоос нэг галт тэрэг иржээ.Түүнд өөр нэг тэрэг залгах хэрэгтэй болж түүнийг ойлгуулаад хэлчих орос хэлтэй хүн олдоогүй юм байж. Тэгээд нөгөө орос хэлэнд гаргуун гэж сайрхдаг нөхрийг дагуулж ирж л дээ. Тэгтэл мань эр дохио зангаа оролцуулж байгаад *Это вагон это вагон здраствуйте* гээд л аваадахаж. Нөгөө орос нь ч шууд ойлгохгүй хаачихав...

Хүүхдийн нас биеийн онцлог(Үргэлжлэл-1)

4 сартай хүүхэд
Биеийн жин дунджаар: эрэгтэй-7.3кг, эмэгтэй-6.8кг Биеийн өндөр дунджаар: эрэгтэй-65.1см, эмэгтэй-63.5см Толгойгоо бүрэн даадаг болж, доош нь харуулаад хэвтүүлэхээр толгойгоо өндөр өргөж 2 тийшээ харж чаддаг болно. 180 хэмээр харж чаддаг болж харах хүрээ нь өргөжиж, 2 гараа хооронд нь сайн ноцолдуулдаг болно. Тоглоом руугаа гараа сарвайж, сайн атгаж чаддаг болно. Өдөр унтах нь багасаж, шөнө урт унтдаг болж ирнэ. Дуу гарсан зүг рүү харна.“Хаана байна? Өө энд байна аа”гэх зэргээр  саатуулж тоглоход ход ход инээж баярлана.
Энэ үеэс шүлс нь ихээр гоожих үзэгдэл байдаг. Энэ нь хацрыг нь чимхэж базсанаас болдог гэсэн ташаа ойлголт байдаг, үнэндээбол шүлсний булчирхайн хөгжил, шүд ургаж эхлэхтэй холбоотой юм байна. Мөн гэнэт ихээр шүлс нь гоожиж, эмзэглэж байгаа янзтай байвал ам гэмтсэн байж болох талтай юм. Мөн ханиад амархан хүрэх нь хэт бэгнэж, бөөцийлснөөс болох тал бий тул арай даарахааргүй гэхдээ хөлс нь гарахааргүйгээр тохируулж хувцаслаарай. Хөлстэй байгаад даарах юм бол ханиад, бүр хатгаа тусах аюултайг  анхаараарай. Мөн хүйтэн учраас гэрээс гаргахгүй, тэгснээрээ хөдөлгөөн дутагдаж улмаар биеийн эсэргүүцэл суларч ханиад томуу тусах талтай тул анхаарах хэрэгтэй. Нар салхинд гаргахгүй, битүү байшинд хоривол чийгтэнэ гэж хууччуул ч бас хэлдэг шүү дээ. За тэгээд 3, 4 сартайгаас нь эхлээд хүүхдийнхээ хувцасыг ээж аав нь өөрсдийнхтэйгээ адил  зузаан нимгэнтэй байхаар зохицуулж хувцаслаарай. Томчууд 2 давхар цамц өмсөөд халууцаж байвал хүүхэд мөн адил халууцаж байна гэсэн үг, эсрэгээр даарч байвал хүүхэд бас даарч байгаа болно. Нарлаг намуухан өдөр нар салхи, цэвэр агаарт гаргах нь биеийн эсэргүүцлийг сайжруулахаас гадна, агаарт цохиулаад шөнө сайн унтах, арьс нь бөхжих зэрэг олон сайн талтай. 5 сартай хүүхэд Биеийн жин дунджаар: эрэгтэй-7.8кг, эмэгтэй-7.3кг Биеийн өндөр дунджаар: эрэгтэй-66.8см, эмэгтэй-65.3см Гадаад төрх, биеийн галбир зэрэг нь аав ээжийгээ дууриаж ирнэ.   Өөрөө эргэж, мөн ганцаараа суух, өвөр дээрээ зогсоохоор дэгж дэрвэх, гартаа барьсан зүйлээ амандаа хийж *чанарыг нь шалгах*, ганцааранг нь орхиж холдох болон болохгүй, боль гэсэн үгэнд дургуйцдэг болно. Ээжийгээ дэргэдээсээ холдвол уйлна. Энэ үеэс бор хоолонд орж эхлэх бөгөөд шингэн дутагдсанаас баас нь хатах тохиолдол байдаг. Давс,чихэргүй шингэн хар цай, 100хувийн жимсний шүүс зэргийг өгөөд үзээрэй.
6 сартай хүүхэд Биеийн жин дунджаар: эрэгтэй-8.1кг, эмэгтэй-7.6кг Биеийн өндөр дунджаар: эрэгтэй-68.3см, эмэгтэй-66.8см Нилээн мариа сууж, ж
игнэмэг зэргийг өөрөө бариад идэх, дэргэд нь хүнбайхгүй бол уйлагнах, өөрийнх нь санаснаар болбол хөөрч баярладаг болно. Ганцаараа сайн суудаг болж, доош нь харуулж хэвтүүлэхэд мөлхөх гэж оролдоно.  Нэг гартаа барьсан тоглоомоо нөгөө гартаа солиж барьж чаддаг болно. Мөншүд ургаж эхлэх бөгөөд энэ үеэс шүдний сойз аманд нь үмхүүлэх зэргээр шүдээ угааж сурахад бэлтгэж эхлэх хэрэгтэй, оо түрхэх хэрэггүй. Мэдээж өөрт нь бариулаад орхиж болохгүй, сойзоо гудрах аюултай.  

10/10/2007

Хүүхдийн нас биеийн онцлог

Анх том охиноо төрүүлэхэд , хүний газар асууж мэдэх хүнгүй тулгамдах зүйл гардаг байлаа. Бага насны хүүхдийн тухай нүдэнд харагдаж, гарт баригдтал бичсэн нэгэн гарын авлагыг манай хүн бид 2 одоо ч гэсэн байнга сөхөж хараастай байдаг юм. Хэрэгтэй бас сонирхолтой, зугаатай байдаг юм. Нэг зүйлийг онцолж сануулахад, уулын мод урттай богинотой гэдэг шиг хүүхдийн бие сэтгэхүйн бойжилт нь  тухайн хүүхдийн онцлогоос шалтгаалаад харилцан адилгүй гэдгийг мартаж болохгүй. Өөрөөр хэлбэл номонд бичсэн байгаагаас бага зэрэг хоцорч байлаа ч үндсэндээ эрүүл л байвал санаа зовох хэрэггүй гэсэн үг. Бусдын хүүхэдтэй харицуулах гэдэг бол утгагүй хэрэг... 1 сартай хүүхэд  Биеийн  жин дунджаар:   эрэгтэй-5.1кг, эмэгтэй-4.7кг Биеийн өндөр дунджаар: эрэгтэй-56.5см, эмэгтэй-55.4см Энэ үед хүүхдийн биеийн жин өдөрт 20-30 г-аар нэмэгдэнэ.Үүнээс бага байвал хоолондоо цадахгүй, сүү нь хүрэлцэхгүй байна гэсэн үг тул анхаараарай. Ойролцоогоор 3 цагийн зайтай гэдэс нь өлсөж сүү нэхнэ. Ээжийнхээ царайг бусдаас ялгаж харна.  Ээжийгээ дуугарч, саатуулахад аан,уун гэсэн авиа гаргаж хариулах, улаан өнгийн зүйл болон дуу чимээг илүү мэдрэх, алганд нь хуруугаа хүргэхэд буцааж чанга атгах, нүцгэлэхээр гар хөлөө савчиж тарвалзах зэргийг чаддаг болно. 2 сартай хүүхэд Биеийн  жин дунджаар:   эрэгтэй-7кг, эмэгтэй-5.5кг Биеийн өндөр дунджаар: эрэгтэй-59.9см, эмэгтэй-58.5см Бага багаар агаарт гаргаж эхлэх хэрэгтэй. Энэ нь арьсыг бэхжүүлж өгнө. 10-14цагийн хооронд салхилуулах нь тохиромжтой гэж үздэг. Гадуур нар салхинд явахад хүүхэд шингэнээ алддаг тул, гаднаас орж ирээд хөхөө хөхүүлэх болон шингэн зүйл уулгах хэрэгтэй. 2 сартай хүүхэд ээжийнхээ дууг ялгаж сонсоно.Толгойгоо өргөж, хөдөлж байгаа юмыг дагуулж харах, дуугардаг тоглоом зэргийг сонирхох, их чанга том дуунаас айж цочих, өөрийнхөө гар хурууг нүүрнийхээ өмнө авчирч харж, ноцолдуулж тоглодог болно. 3 сартай хүүхэд (Анх төрж байснаасаа биеийн жин нь 2 дахин нэмэгдэнэ) Биеийн  жин дунджаар:   эрэгтэй-6.8кг, эмэгтэй-6.2кг Биеийн өндөр дунджаар: эрэгтэй-62.9см, эмэгтэй-61.3см Саатуулж ярихаар хоолойгоо дуугаргаж инээх, уурлахаараа царайгаа хувиргах, толгойгоо даах, тоглоомоо өөрөө барьж чаддаг болох, тод өнгийн зүйлийг сайн ялгаж харах, дуу чимээг сайн ялгадаг болох,  хөгжим сонсговол тааламжтай царай гаргах зэргээр олон зүйл чаддаг болно. Үдэш орой, шөнийн цагаар зарим хүүхэд зүв зүгээр байснаа юу болсон нь мэдэгдэхгүй хэсэг хугацаагаар уйлж чарлах тохиолдол байдаг. Голдуу уйдах буюу тэврүүлмээр байгаа үедээ уйлдаг бололтой бөгөөдөдөр нь   салхинд гаргах зэргээр саатуулсан үед бол  зүгээр байдаг байна. Манайхан уйлахаар нь сандраад л, уйллаа,чих нь өвдөж  гээд дураараа элдэв юм дусааж эмчлэх гээд байдаг. Агаарт гаргах, ярьж тоглож саатуулах зэргээр хэсэг байдлыг нь ажиглаж байж онош тавих нь зүгээр байх. Энд өөрт тохиолдсон явдлаас хуваалцая. Манай охин нэг хэсэг шөнө учиргүй уйлдаг байсан юм. Яаж ч аргадаж саатуулсан 10-20 минут уйлж уйлж, юу ч болоогүй юм шиг тайвшираад унтаад өгдөг байсийм. Эхлээд нөгөө *гайтай чих өвдөх*гэдэг нь тархинд зурсхийж ордог юм билээ. Тэгээд нөгөө гарын авлагаа хартал 3-6сартайдаа хүүхэд шөнө шалтгаангүйгээр уйлах тохиолдол байдаг.Энэ нь шинжлэх ухаанд тайлбарлагдаагүй. Халуурах, шингэн алдах, хоол сүүндээ дургүй болох зэрэг онцгой шинж тэмдэг илрээгүй, эрүүл бол санаа зоволгүй байдлыг ажиглах хэрэгтэй гэсэн утгатай юм бичсэн байж билээ...  

10/04/2007

Бор хоол

Номоор бол хүүхдийг голдуу  5 сартайгаас бор хоолонд оруул гэсэн байдаг. Ер нь бусад хүмүүсийн хоол руу нүд нь унаад л , хэл амаа хөдөлгөөд эхэлвэл бор хоолонд орох болсон тэмдэг гэдэг дээ. Мэдээжийн хэрэг, эхний үед хөхний сүү, хүүхдийн сүүгээ голлонгоо бор хоолоо нэмэлт болгож өгнө. Хүүхдийн нас биеийн онцлогоос шалтгаалж өгөх хоолныхоо хатуу зөөлнийг тохируулж өгөх хэрэгтэй болно.Өөрөөр хэлбэл  хүүхэд хэлээрээ болон  буйлаараа няцалж дийлэхээр зөөлөн байх уу, үгүй юу гэдгийг бодолцох хэрэгтэй гэсэн үг.  Дээрхи зурган дээр хатуу, зөөлнийх нь ерөнхий багцаа, баримжааг нь  харуулсан байгаа.                                                   
Эхний зураг  5-6 сартай эхэн үе - Өдөрт 1 удаа хооллоно.  5-6 сар буюу эхний үед гурил,талх, будаа,төмс,лууван, байцаа,өндөгний шар, вандуй, эрдэнэшиш гэх мэтийг зөөлөртөл нь чанаж ,сайтар нухаад өгнө.Эдгээрийг  тус тусад нь болон өөр хооронд нь холиж хутгаад өгөөрөй. Бас тараг(мэдээж чихэргүй),банана,гүзээлзгэнэ гэх мэт жимсийг үрэгчээр үрээд, нухаад таргандаа хутгаад өгөх буюу дангаар нь болон өөр хооронд нь холих мэтээр тохируулаарай.
5-6 сартай хүүхдийн хоолыг амтлахдаа анхаарах нэг зүйл бол давс зэрэг элдэв амтлагч хэрэглэх хэрэггүй, хүүхдийн гэдэс дотор гэдэг чинь хариугүй, эмзэгхэн юм байгаа тул эхний үед тухайн материалын өөрийнх нь амтаар байлгахад л хангалттай. Анхнаас нь давс, элсэн чихрээр амталсан зүйл өгөх юм бол түүндээ  дасах муу талтай. Томчуудын хэлээр бол *амнаас унасан* амттай байхад болно гэсэн үг. Талх зэргийг нухаж өгөхдөө элсэн чихэр хийлгүй, хүүхдийн найруулдаг сүүгээр зуурч амталж болно.
Удаахь зураг нь 7-8 сартай буюу дунд үе - Өдөрт 2 удаа хооллоно. Энэ үеээс өөх тосгүй махны шөл, маш бага хэмжээний давсаар амталж өгнө. Тослогтой зүйлд гэдэс нь эвгүйрэх магадлал ихтэй тул анхаараарай..
3дахь зураг нь 9-11 сартай үе - Өдөрт 3 удаа хооллоно. Насанд хүрсэн хүмүүсийн жирийн иддэг хоолны амтыг бодвол арай давс хужир бага талдаа амтална. Энэ үеээс татсан махтай хоол идэж чаддаг болж эхэлнэ. Болж өгвөл цайны жижиг  халбагаар 1 халбага цардуул усанд уусгаад , хоол руу нь хийж жонхуужуулаад өгвөл залгихад  нь амар болдог. Бас нэг анхаарах зүйл бол 1 нас хүртэл нь зөгийн бал өгч  болдоггүй. Өмнө нь хордлого өгсөн, тархинд нөлөөлсөн тохиолдлууд гарч байсан гэсэн.    За тэгээд бор ходоогоо божийлгоод , урагшаа^0^  

10/03/2007

За нэг цуураадахий...

Үе үе өөрийн эрхгүй нээх их уур унтуу хүрээд байдийм. Тэгсэн энэ нь эм хүмүүн болж төрсөнтэй минь холбоотой болох гээд байна, цаана чинь! Ер нь бодоод байх нь аа, сард нэг удаа хүн тоож нохой шиншлэхээргүй юман дээр  нөгөөдөхдөө гоморхож, хэрэгтэй хэрэггүй үг чулуудчих гээд байдаг санагдчихлаа... Юу гэхээр, сар болгон ирээд төвөг удаад байдаг*этгээд*байдаг даа. Тэрийг ирэхээс 10- аад хоногийн өмнөөс бие махбодад маань гормоний өөрчлөлт ордогтой холбоотой гэнэ. Уймрах, унтууцахаас эхсүүлээд сэтгэл санааны тогтворгүй байдлыг өдөөдөг,  бас энэ үеэр биед эр гормон илүү ялгардаг  гэхийн. Нэгэн сэтгэл зүйч, гэмт хэрэг ялангуяа хүн амины хэрэг үйлдсэн эмэгтэйчүүдийн талаар судалгаа явуултал тэдгээр нь голдуу нөгөө*гайтай этгээд*-ийг ирэхийн өмнөх 10 хоногт таарсан байсан гэнэ...Жирийн хүн бол ч энэ үеэрээ жаахан уур унтуу нь нэмэгдэх төдийгөөр өнгөрдөг биз. Харин угаасаа *солиотой* биеээ барьж чаддаггүйд нь бол энэ нь дайран дээр давс гээч болдог байх нь  ээ!